zzz...

Αν τυχόν στο σπίτι σας ανακαλύψετε... έναν υπνοβάτη, μην πανικοβληθείτε.
Και μη σπεύσετε να τον ξυπνήσετε. Δεν υπάρχει λόγος.
Αφήστε τον να κάνει τις νυχτερινές του βόλτες.
Το πολύ-πολύ, την επόμενη φορά που θα τον τσακώσετε να περιφέρεται κοιμισμένος, χαμηλώστε την ένταση του στερεοφωνικού και πατήστε το play για να κάνει ό,τι είναι να κάνει μετά μουσικής.
Το "sleepwalk" είναι ένα εξαιρετικό ορχηστρικό για τέτοιου είδους νυχτερινούς περίπατους.
Το έγραψαν το 1959 οι αδερφοί Farina, ή αλλιώς οι Santo & Johnny.
Πολλοί καλλιτέχνες συμπεριέλαβαν αυτό το σκοπό στο ρεπερτόριό τους.
Μία εξ' αυτών, η Betsy Brye, το τραγούδησε κιόλας.
Νομίζω πως αυτή ήταν και η μοναδική εκτέλεση με στίχους.
Εγώ εδώ όμως έβαλα το πρωτότυπο κομμάτι.
Μιας και το αφιερώνω σ' όλους τους υπνοβάτες, προτίμησα την αυθεντική εκδοχή που δεν έχει λόγια κι άρα είναι πιο χαλαρωτική.
Άντε, καλές βόλτες αγαπητοί υπνοβάτες κι όνειρα γλυκά σε 'μας τους υπόλοιπους...  

βγάλ’το από μέσα σου!

Κατάθλιψη σημαίνει βαθιά, απέραντη λύπη. Και είναι μια παθολογική ψυχική κατάσταση, ιδιαίτερα οδυνηρή για εκείνον που τη βιώνει.

Διάφορα λέγονται για την κατάθλιψη. Όπως, ας πούμε, πως οφείλεται σε συσσωρευμένο θυμό που στρέφεται εναντίον του εαυτού ή στη χαμηλή αυτοεκτίμηση του ατόμου και στην τάση του για έντονη αυτοκριτική. 

Άλλοι, οπαδοί της ψυχαναλυτικής θεωρίας, υποστηρίζουν πως το υπόβαθρό της εντοπίζεται στη διαταραγμένη σχέση με τη μητέρα, κατά τη βρεφονηπιακή ηλικία του ατόμου.

Στην αντίπερα όχθη, η γνωστική-συμπεριφορική προσέγγιση αποδίδει την κατάθλιψη στην αρνητική, λανθασμένη εκτίμηση του ατόμου για τον εαυτό του και τον κόσμο.

Σύμφωνα με την κλασική ψυχιατρική, οι παράγοντες που σχετίζονται με την κατάθλιψη ομαδοποιούνται σε γενετικούς, ψυχοκοινωνικούς και νευροβιολογικούς. Κατ’ αρχάς, η σύγχρονη επιστήμη αποδέχεται τη γενετική συμμετοχή στην αιτιολογία των διαταραχών της διάθεσης. Εξίσου σημαντικοί όμως θεωρούνται οι ψυχοκοινωνικοί παράγοντες, οι οποίοι περιλαμβάνουν οποιοδήποτε στρεσογόνο γεγονός.

Ο θάνατος αγαπημένου προσώπου, η χηρεία, η απώλεια της εργασίας ή οι συγκρούσεις στο εργασιακό περιβάλλον, ένα διαζύγιο ή ένας χωρισμός, τα τυχόν προβλήματα στο γάμο, την οικογένεια ή την ερωτική σχέση, η φτώχεια ή η αιφνίδια κοινωνικοοικονομική υποβάθμιση, μία μετακόμιση, η μετανάστευση, κάποια χρόνια σοβαρή πάθηση, αναπηρία ή δυσπλασία, μία εκτεταμένη χειρουργική επέμβαση, οποιαδήποτε ξαφνική βλάβη της υγείας, τυχόν τραυματικές εμπειρίες (εγκληματική επίθεση, φυσική καταστροφή, ατύχημα κτλ), η εμμηνόπαυση, ο τοκετός, το γήρας, φορές η εφηβεία, η παχυσαρκία, ακόμα και οι εποχιακές αλλαγές είναι μερικές από τις καταστάσεις που κάλλιστα μπορούν να πυροδοτήσουν ένα καταθλιπτικό επεισόδιο, λιγότερο ή περισσότερο επώδυνο.

Η τρίτη κατηγορία παραγόντων που συνδέονται με την κατάθλιψη είναι οι νευροβιολογικοί παράγοντες, δηλαδή οι διαταραχές της νευροδιαβίβασης. Με τον όρο «νευροδιαβίβαση» εννοείται κάθε διαδικασία επικοινωνίας των νευρικών κυττάρων αναμεταξύ τους ή με κύτταρα διαφορετικού τύπου. Η σύγχρονη ψυχιατρική υποθέτει πως για την κατάθλιψη ενδεχομένως ενοχοποιούνται κάποιοι νευροδιαβιβαστές, δηλαδή κάποιες χημικές ουσίες που μεταβιβάζουν τη διέγερση στον εγκέφαλο απ’ τον ένα νευρώνα στον άλλο. Ιδιαίτερη προσοχή έχει δοθεί στη νορεπινεφρίνη, στη σεροτονίνη, στην ακετυλοχολίνη, στη ντοπαμίνη και στο γ-αμινοβουτυρικό οξύ. 

Ας μην επεκταθώ όμως, πρώτον γιατί αυτοί οι ισχυρισμοί παραμένουν επιστημονικές υποθέσεις, δεύτερον γιατί δεν είμαι γιατρός κι έτσι δε δικαιούμαι να θίξω τη συγκεκριμένη πτυχή του θέματος και τρίτον γιατί λίγο ακόμα και αυτό εδώ το blog δε θα το διαβάζουν πια ούτε οι στενοί μου συγγενείς!

Θα αναφέρω όμως μερικά βασικά συμπτώματα της κατάθλιψης, γιατί το κρίνω χρήσιμο. Η συγκεκριμένη διαταραχή της διάθεσης έχει ένα πλήθος συμπτωμάτων. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα ακόλουθα:

- λύπη, θλίψη, απογοήτευση, απελπισία

- απάθεια, αδιαφορία, αποστασιοποίηση

- ανηδονία (απώλεια ευχαρίστησης)

- άγχος (εσωτερική δυσφορία, φόβος, αίσθημα επικείμενου κινδύνου, ευερεθιστότητα, προσβολές πανικού συνοδευόμενες από συμπτώματα όπως ιδρώτας, αίσθημα παλμών, ταχυκαρδία)

- συνεχόμενη αϋπνία, συχνά διακεκομμένος ύπνος ή υπερυπνία

- ανορεξία και απώλεια βάρους ή αντίθετα βουλιμία και αύξηση του βάρους

- αδικαιολόγητη κόπωση, ίσως πιο έντονη σε συγκεκριμένες ώρες της ημέρας

- ελάττωση της σεξουαλικής επιθυμίας

- επιβράδυνση της σκέψης, της ομιλίας ή των κινήσεων (φτωχές ή μονολεκτικές απαντήσεις, μονότονος και βραδύς λόγος, βλέμμα απλανές, αργές κινήσεις του σώματος ακόμα και κατατονία)

- εκνευρισμός, ανησυχία, ένταση, διέγερση (παρατηρείται συχνά σε ηλικιωμένους κυρίως ασθενείς, οι οποίοι βηματίζουν πάνω-κάτω, στριφογυρνούν τα χέρια τους, τραβούν τα μαλλιά τους, το δέρμα τους, τα ρούχα τους, παραπονιούνται έντονα ή φωνάζουν)

- ελάττωση του ενδιαφέροντος για τις συνήθεις ασχολίες

- έκπτωση της λειτουργικότητας σε επίπεδο εργασιακό, σχολικό, οικογενειακό, φιλικό

- έλλειψη ελπίδας, προσδοκιών, ονείρων, σχεδίων

- αίσθημα ανημπόριας ή/και αναξιότητας

- αναποφασιστικότητα

- ενοχή για τρέχουσες ή παρελθούσες αποτυχίες ή λάθη

- χαμηλή αυτοεκτίμηση

- διαμαρτυρίες του ίδιου του ατόμου για έκπτωση της μνήμης του ή δυσκολία συγκέντρωσης

- σωματικές ενοχλήσεις και πόνοι (πονοκέφαλοι, πόνοι στη μέση, κράμπες, ναυτία, εμετός, δυσκοιλιότητα, δυσκολία στην αναπνοή, πόνος στο στήθος κ.ά.)

- ψυχωτικά συμπτώματα (ψευδαισθήσεις, παραληρητικές ιδέες κτλ)

Φυσικά, μόνο ένας εξειδικευμένος επιστήμονας μπορεί μετά από σχολαστική εξέταση να αποφανθεί αν κάποιο ή κάποια από τα ανωτέρω συμπτώματα πράγματι επιβεβαιώνουν την ύπαρξη κατάθλιψης.

Το ευχάριστο με την κατάθλιψη είναι πως η πρόγνωσή της είναι καλή, πράγμα που σημαίνει πως σε ένα πολύ μεγάλο ποσοστό η νόσος θεραπεύεται.

Αν όμως αφεθεί χωρίς θεραπεία, οι κίνδυνοι για τον ασθενή είναι πολλοί. Ο μεγαλύτερος εξ’ αυτών είναι η αυτοκτονία. Η κατάθλιψη είναι δυσβάσταχτη και τα περιστατικά των ασθενών που έχουν τερματίσει τη ζωή τους προκειμένου να απαλλαγούν από τη δυστυχία είναι πολλά. Κατ’ επέκταση, όποιος υποψιαστεί πως ο ίδιος ή κάποιος από το άμεσο περιβάλλον του έχει προσβληθεί από την «ασθένεια της εποχής μας» οφείλει να αναζητήσει άμεσα τη βοήθεια κάποιου επαγγελματία ψυχικής υγείας.

Η κατάθλιψη, με τη σωστή ψυχοθεραπευτική προσέγγιση, που σε αρκετές περιπτώσεις περιλαμβάνει και κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή, συνήθως υποχωρεί μετά από ένα μικρό χρονικό διάστημα. Και τότε, οι προηγούμενες δυσάρεστες (ή και αυτοκτονικές) σκέψεις μοιάζουν πια αστείες, αφού το ενδιαφέρον για τη ζωή αναζωπυρώνεται.

Αρκεί να προλάβει κανείς το κακό εγκαίρως. Γιατί η κατάθλιψη είναι καταστροφική. Αν δεν τιθασευθεί, είναι ικανή να οδηγήσει σε κάθε είδους απώλειες, να εξουδετερώσει τη λογική και το ένστικτο της αυτοσυντήρησης, να αφαιρέσει ακόμα και την ίδια την ύπαρξη. Αλλά ακόμα κι αν ένα περιστατικό δεν είναι τόσο οξύ, η ανησυχία πρέπει να είναι η ίδια. Πρώτον, μια φαινομενικά ήπια διαταραχή μπορεί γρήγορα να επιδεινωθεί δραματικά και δεύτερον, γιατί κανείς να μη βοηθηθεί ώστε να αποκατασταθεί η καλή ποιότητα της ζωής του;

Αν κάποιος αισθάνεται πως χρειάζεται έναν ειδικό για τον εαυτό του ή για κάποιο αγαπημένο πρόσωπο, αλλά δε γνωρίζει που να απευθυνθεί, μπορεί να μιλήσει στον οικογενειακό του γιατρό, να ρωτήσει στις πληροφορίες καταλόγου για τυχόν κέντρα ψυχικής υγείας κοντά στην περιοχή του, να ψάξει στο διαδίκτυο για ιδιώτες ειδικούς, να ενημερωθεί για τα εξωτερικά ιατρεία σε δημόσια νοσοκομεία με ανάλογα τμήματα και βέβαια, αν το περιστατικό είναι επείγον, να καλέσει το 166. 

Πριν φτάσει η κατάσταση σε τέτοιο σημείο, καθένας βέβαια μπορεί να καλέσει ανώνυμα και επιστευτικά τη γραμμή βοήθειας για την κατάθλιψη, στο 210-6515600, που λειτουργεί Δευτέρα έως Παρασκευή από 9πμ. μέχρι 6μμ. Η κλήση θα απαντηθεί από το προσωπικό του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγιεινής, γνωστού ως ΕΠΙΨΥ.

Όποια λύση κι αν διαλέξει κανείς, ένα πρέπει να 'χει κατά νου. Πως η κατάθλιψη δεν είναι ντροπή. Ούτε η επίσκεψη στον ψυχίατρο ή τον ψυχολόγο είναι βέβαια ντροπή. Ντροπή είναι να υποφέρει μια ψυχή και εν έτει 2011, έχοντας μία πληθώρα εναλλακτικών, κανείς να μην κάνει κάτι γι’ αυτό!

ο δράκος

Αθήνα, δεκαετία ’50. Στις εφημερίδες κυκλοφορεί η φωτογραφία του «δράκου», ενός διαβόητου κακοποιού. Ο Θωμάς, ένας μοναχικός, συνεσταλμένος και άκακος τραπεζικός υπάλληλος διαπιστώνει έκπληκτος την εντυπωσιακή φυσιογνωμική ομοιότητά του με τον καταζητούμενο. Άτολμος καθώς είναι, πανικοβάλλεται στην ιδέα πως θα συλληφθεί εκείνος αντί του πραγματικού ενόχου κι επιχειρεί να κρυφτεί. Γρήγορα όμως συνειδητοποιεί πως ως «δράκος» εμπνέει το φόβο αλλά και τον πολυπόθητο σεβασμό. Αποσιωπά λοιπόν την αλήθεια και βαθμιαία ταυτίζεται με το «δράκο». Εισέρχεται στον αθηναϊκό υπόκοσμο και ενσωματώνεται στον περιπετειώδη, «μπεσαλή», γοητευτικό κόσμο της νύχτας. Κάποια ώρα όμως η αλήθεια αποκαλύπτεται και κοστίζει στο Θωμά την ίδια του τη ζωή. Ο θάνατός του όμως είναι λυτρωτικός. Η ασημαντότητα της ύπαρξής του και η μιζέρια της μοναξιάς του υπήρξαν αφόρητες. Ο Θωμάς κλείνει τα μάτια ευτυχής γιατί έστω και στιγμιαία κατόρθωσε να νιώσει ισχυρός, αποδεκτός και πάνω απ’ όλα μοναδικός.

Αυτό περίπου είναι το σενάριο που έγραψε ο Ιάκωβος Καμπανέλλης για τη θρυλική ταινία «ο δράκος», την οποία σκηνοθέτησε το 1956 ο Νίκος Κούνδουρος. Παρά την εισπρακτική της αποτυχία, μιας και διέφερε από τις έως τότε γνώριμες στο κοινό εμπορικές-ψυχαγωγικές προβολές, αυτή η ταινία θεωρείται ορόσημο για το εγχώριο σινεμά, ακριβώς για τον ίδιο λόγο. Με τον «δράκο», υποστηρίζουν οι θεωρητικοί της έβδομης τέχνης, άρχισε η εποχή του λεγόμενου νέου ελληνικού κινηματογράφου.  

Ο «δράκος» δημιουργήθηκε από τον τριαντάχρονο τότε Κούνδουρο, μετά από τη «μαγική πόλη», μια ταινία που γνώρισε μεγάλη επιτυχία. 

Ο Καμπανέλλης επίσης πριν από το «δράκο» είχε τα εύσημα από τη «Στέλλα» του Κακογιάννη. Οι δύο βασικοί συντελεστές της ταινίας λοιπόν, νέοι και με ακμαίο ηθικό λόγω των πρόσφατων επιτευγμάτων τους, δε δίστασαν να παρουσιάσουν στο κινηματογραφόφιλο κοινό της εποχής έναν ακραίο, αιχμηρό συνδυασμό γερμανικού εξπρεσιονισμού, film noir και ιταλικού νεορεαλισμού. Το αποτέλεσμα; Μηδενικές εισπράξεις, αρνητικές κριτικές και επιπλέον κατηγορίες περί ανθελληνισμού από δημοσιογράφους οι οποίοι ζητούσαν την επέμβαση εισαγγελέα. Ανεξάρτητα όμως από τον άμεσο αυτό απολογισμό, στις 5 Μαρτίου του 1956, ακριβώς πενήντα πέντε χρόνια πριν, τη μέρα δηλαδή που η ταινία προβλήθηκε δημόσια για πρώτη φορά, ο «δράκος»... πέρασε στην ιστορία!

Δεν είμαι σίγουρη αν συμφωνώ με το ότι ο «δράκος» σηματοδότησε τη νέα εποχή στον ελληνικό κινηματογράφο. Πάντως, είναι μία από τις πιο σημαντικές εγχώριες παραγωγές. 

Ο Ντίνος Ηλιόπουλος στον πρωταγωνιστικό ρόλο είναι απλώς έξοχος.

Η μουσική του Χατζιδάκι, εξωραΐζει οποιαδήποτε ευτέλεια και θυμίζει κάθε τόσο πως η ταινία είναι ένα δράμα, ένα ψυχογράφημα, πως ανιχνεύει συναισθήματα.

Και βέβαια, η υπερχειλίζουσα θηλυκότητα της Μαργαρίτας Παπαγεωργίου είναι έκτακτη. Ερμηνεύοντας τον «Ιλισσό», η νεαρή ηθοποιός συναγωνίζεται επάξια τη μεγάλη Μελίνα. Φυσικά, δεν έχει τη χροιά της ντίβας στη φωνή, άλλωστε όταν γυρίστηκε ο «δράκος» ήταν μόλις είκοσι ενός ετών. Έχει όμως άλλα προσόντα. Δροσιά, τσαχπινιά, άγουρη ομορφιά και αξιοθαύμαστες υποκριτικές ικανότητες.

Το απόσπασμα που πρόσθεσα εδώ ελάχιστα διαφωτιστικό είναι όσον αφορά την ποιότητα της ταινίας. Ήθελα όμως να δείτε αυτή την πιτσιρίκα να τραγουδά τον «Ιλισσό». Με το χέρι στην καρδιά, ποια το λέει καλύτερα;        

το απέραντο σκοτάδι του ανθρώπινου μυαλού

Πόση μαυρίλα, Θεέ μου, υπομένει ένας άνθρωπος αν τύχει να είναι διαφορετικός από τη μάζα!

Αυτός είναι ένας γενικός κανόνας βέβαια, αλλά λίγο παρακάτω θα μιλήσω πιο συγκεκριμένα. Για όποιον έχει μία «τερατώδη» διαφορά, αν ας πούμε το χρώμα της επιδερμίδας του είναι αλλιώτικο από το επιθυμητό, ή έχει κάποια αναπηρία ή δυσμορφία... η ζωή είναι σχεδόν εφιαλτική. Οι γονείς καταριούνται τη μοίρα τους, τα παιδιά στο σχολείο κοροϊδεύουν ή βιαιοπραγούν (τα μικρά, σε αντίθεση με ό,τι πιστεύεται, είναι κατά βάσει άσπλαχνα πλάσματα) κι έπειτα, στην ενήλικη ζωή, το στίγμα της διαφορετικότητας... θριαμβεύει! 

Ο «διαφορετικός» περιθωριοποιείται μεθοδικά, με αμέτρητους τρόπους. Κι αυτό συμβαίνει όχι μόνο σε χώρες σαν τη δική μας, τύποις ευρωπαϊκές, αλλά ακόμα και σε κάποια απ’ τα προηγμένα δυτικά κράτη.  

Έτσι έχει η κατάσταση, δυστυχώς. Τον «διαφορετικό» είναι σαν να τον φοβάται το σύνολο και προσπαθεί να τον εξοστρακίσει. 

Ο Καιάδας, η Ku Klux Klan, οι εξορκισμοί κι όλες οι άλλες επινοήσεις που συνθέτουν αυτό που ονομάζεται «ρατσισμός», λυπάμαι που το λέω αλλά, δεν εξαντλήθηκαν κατά το παρελθόν. Δύο είναι τα τινά για εκείνον που διαφέρει: να εξομοιωθεί ή αν αυτό δεν είναι εφικτό... να εξοντωθεί!

Εδώ ας μου επιτραπεί μια παρένθεση, ψυχαναλυτικού τύπου. 

Αυτό που θέλω να πω είναι πως η διαφοροποίηση είναι έμφυτη ανθρώπινη ανάγκη. Τι προσπαθεί, για παράδειγμα, να πετύχει ο έφηβος και κάνει ένα σωρό αλλοκοτιές με την εμφάνισή του, αν όχι να δηλώσει πως διαφέρει απ' τους υπόλοιπους; Και βέβαια, ο έφηβος συνήθως σέβεται κάθε τι το διαφορετικό. Αργότερα μόνο, όταν ο ίδιος είναι πια ένας αλλοτριωμένος ενήλικας που υπηρετεί με ευλάβεια το κατεστημένο, όταν μέσα του έχουν πολτοποιηθεί τα ιδανικά κι οι αξίες, όταν έχουν πεθάνει προ πολλού τα όνειρα, οι μεγάλες ιδέες, οι προσδοκίες, οι οραματισμοί και η ευρυγώνια σκέψη της νιότης, τότε πια ο άνθρωπος μάχεται το διαφορετικό με λύσσα! Γιατί; Γιατί πολύ απλά, ο ίδιος δε διαφέρει σε τίποτα, είναι ένα με το πλήθος. Προσπάθησε να διαφοροποιηθεί, αλλά απέτυχε παταγωδώς. Και μισεί θανάσιμα ό,τι εξαιρείται απ' τον κανόνα, γιατί του θυμίζει τη δική του προσωπική ήττα. Γι' αυτό. Ο ρατσιστής φυσικά έχει κι άλλους λόγους που είναι ό,τι είναι. Ένας απ΄ αυτούς λέγεται "κοινωνικός αποκλεισμός". Αλλά αυτό είναι ένα τελείως διαφορετικό ζήτημα. Ίσως μια επόμενη φορά... 

Θα ξαναγυρίσω λοιπόν στο θέμα της διαφορετικότητας από τη σκοπιά που ξεκίνησα να γράφω αυτό το κείμενο και θα ρωτήσω: νομίζετε πως τα παρουσιάζω κάπως τραγικά τα πράγματα; Καθόλου, σας βεβαιώ. 

Και για να το αποδείξω, θα πω δυο λόγια για μία ανεπαίσθητη διαφορετικότητα: την τύχη του να γεννηθεί κανείς αριστερόχειρας. Γιατί τύχη είναι, όπως κάθε φαινομενική ατυχία, άλλωστε.

Ας δούμε όμως το συγκεκριμένο «κουσούρι» από την επιστημονική του πλευρά. Ο εγκέφαλος, ως γνωστόν, διαιρείται σε δύο τμήματα, το δεξί και το αριστερό ημισφαίριο. Καθένα από τα δύο ημισφαίρια είναι υπεύθυνο για διαφορετικές λειτουργίες του σώματος και για άλλες αντιληπτικές ικανότητες. Επίσης, κάθε ημισφαίριο ελέγχει την αντίθετη πλευρά του σώματος, «χιαστί» δηλαδή, που σημαίνει πως το δεξί δέχεται ερεθίσματα και ταυτόχρονα ελέγχει τις κινήσεις της αριστερής πλευράς του κορμιού. Ομοίως, το αριστερό λαμβάνει και στέλνει πληροφορίες στο δεξί τμήμα του σώματος.

Ως προς την αντίληψη, στο αριστερό ημισφαίριο πραγματοποιούνται κυρίως οι λεκτικές, αναλυτικές και λογικές νοητικές διεργασίες. Από εκεί ορίζονται η ομιλία, η γραφή, η αντίληψη του λόγου και του χρόνου, η λεκτική μνήμη και η αναλυτική σκέψη. Στο αριστερό ημισφαίριο εκτελούνται οι διαδικασίες που σχετίζονται με τα μαθηματικά και τη γραμματική καθώς επίσης και με την ελεγχόμενη συμπεριφορά. Με λίγα λόγια, το αριστερό ημισφαίριο είναι το «λογικό» τμήμα του εγκεφάλου.

Το δεξί ημισφαίριο, αντίθετα, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως το «συναισθηματικό». Δεν είναι υπεύθυνο μόνο για την προσοχή, τη διάκριση ανάμεσα σε πολύπλοκους ακουστικούς τόνους, την οπτική αντίληψη του χώρου, την κατανόηση κάθε μεταφορικής έννοιας, τη συσχέτιση και τη σύνθεση των λεγομένων, τη μελωδία του λόγου, τη λεκτική και εξωλεκτική επικοινωνία και την οπτική μνήμη. 

Το δεξί ημισφαίριο είναι επίσης υπεύθυνο για το χιούμορ, την παρορμητική συμπεριφορά, τα αισθήματα, τις συγκινήσεις, τη φαντασία, τη δημιουργικότητα και την καλλιτεχνική έκφραση.

Τώρα, που οφείλεται το ότι κάποιοι εξ ημών χρησιμοποιούν το αριστερό χέρι τους για να γράψουν, η επιστήμη δεν το γνωρίζει. 

Η επιστήμη κακώς πιστεύουμε πως τα γνωρίζει όλα. Ελάχιστα γνωρίζει. Και για συγκεκριμένα ζητήματα δε γνωρίζει σχεδόν τίποτα. Οι σκιτζήδες της επιστήμης μόνο διατείνονται πως είναι πολύξεροι. Οι σοβαροί επιστήμονες λένε συχνά και άφοβα «δεν ξέρω». 

Για το θέμα της αριστεροχειρίας η επιστήμη υποθέτει πως υπάρχει γονιδιακό αίτιο, αλλά και πάλι αυτό δεν αποτελεί εξήγηση του φαινομένου. Άρα, δεν ξέρουμε γιατί, πάντως κάποιοι γεννιούνται αριστερόχειρες.

Όταν όμως ένας άνθρωπος γράφει με το αριστερό του χέρι, ακριβώς επειδή η δραστηριότητά του καθορίζεται από το δεξί ημισφαίριο του εγκεφάλου του, εκείνος δεν κινείται από τη λογική τόσο, όσο απ’ το συναίσθημα. Η γραφή του δεν είναι το ίδιο "ελεγχόμενη", γράφει δημιουργικά, ευφάνταστα. Αποτυπώνει στο χαρτί περισσότερο αυτά που νιώθει και λιγότερο όσα σκέφτεται. Είναι σε καλύτερη επικοινωνία με τον εσώτερο εαυτό του. Γράφοντας, λειτουργεί κυρίως με τη συναισθηματική νοημοσύνη του, που αν και καθυστερημένα πλέον αναγνωρίζεται ως τουλάχιστον ισάξια της διανοητικής νοημοσύνης.

Δυστυχώς, κάποιοι εξακολουθούν να παραμένουν προσκολλημένοι στις εγκληματικές ανοησίες της συμβατικής εκπαίδευσης που θέτει υπεράνω όλων τον ορθολογισμό. Δεν είναι σπάνια τα περιστατικά γονιών που προσπαθούν, ακόμα και στις μέρες μας, να επαναφέρουν το λιλιπούτειο αριστερόχειρα στο «σωστό» δρόμο. Παιδάκια με αυτό το «πρόβλημα» ενίοτε φτάνουν σε γραφεία παιδοψυχολόγων, γιατί οι ανάστατοι γονείς ψάχνουν εναγωνίως τη «λύση». Ας μην αναφερθώ καλύτερα στις περιπτώσεις που ασκείται βία στο παιδί για να αποβάλλει την «κακή» αυτή συνήθεια. Ή σε κάποιους απαίδευτους δασκάλους που θεωρούν πως ευεργετούν το μαθητή τους αν τυχόν του πάρουν χαμογελώντας το μολύβι απ’ το ένα χέρι και το τοποθετήσουν ευγενικά στο άλλο.   

Αν λοιπόν είστε δεξιόχειρες αλλά το παιδάκι σας πιάνει το μολύβι του με το αριστερό χέρι, το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να μεριμνήσετε ώστε να διευκολυνθεί η καθημερινότητά του. 

Γιατί ο άδικος αυτός κόσμος, εκτός των άλλων, είναι και κατ' αποκλειστικότητα δεξιόστροφος. 

Στο εμπόριο ευτυχώς υπάρχει πια μια μεγάλη ποικιλία από αντικείμενα ειδικά σχεδιασμένα για αριστερόχειρες.
Ξύστρες, ψαλίδια, στυλό, χάρακες κι ό,τι άλλο βάζει ο νους σας είναι μεν κάπως πιο ακριβά από τα συνήθη, μπορούν όμως να βοηθήσουν το μικρό σας αριστερόχειρα να απολαύσει και να εξελίξει τη διαφορετικότητά του. Για αρχή, τα κατάλληλα κατασκευασμένα αυτά αντικείμενα, μαζί με τη δική σας εγκάρδια ενθάρρυνση, αρκούν.

ο δικός μου Δον Κιχώτης

Αργόσχολε αναγνώστη,
δεν μπόρεσα να πάω αντίθετα με την τάξη της φύσης, σύμφωνα με την οποία κάθε πράγμα γεννά το όμοιό του. Κι έτσι, τι θα μπορούσε να γεννήσει το στείρο και ανεπαρκώς καλλιεργημένο πνεύμα μου, αν όχι την ιστορία ενός παιδιού στεγνού, μαραμένου, φαντασιόπληκτου, γεμάτου από ποικίλες σκέψεις που κανείς ποτέ δε φαντάστηκε;

Αυτά τα λόγια βέβαια δεν είναι δικά μου.
Τα 'γραψε ο Θερβάντες πριν από τετρακόσια έξι χρόνια στον πρόλογο του βιβλίου που έμελλε να απασχολήσει την ανθρωπότητα για αιώνες ολόκληρους.

Γιατί, με τον Δον Κιχώτη έχει ασχοληθεί λίγο-πολύ ολόκληρος ο κόσμος!

Την ιστορία του άκακου αυτού ονειροπόλου την έχουμε διαβάσει, την έχουμε δει στον κινηματογράφο, στην τηλεόραση, σε ταινίες, σε cartoon, στο θέατρο, στην όπερα, σε πίνακες ζωγραφικής, σε γλυπτά...  

Γιατί τόσος σαματάς γι’ αυτόν τον τύπο ε;

Γιατί στη μορφή του Δον Κιχώτη συνοψίζεται η ανθρώπινη αγωνία, η αιώνια διαμάχη φαντασίας και λογικής.

Όλοι ταυτιζόμαστε με το πρόσωπο αυτό που αποτελεί το σύμβολο της (προσωπικής ή συλλογικής) αυταπάτης.   

Ο λατρεμένος ήρωας του Θερβάντες ισορροπεί ανάμεσα στο κωμικό και στο τραγικό και γι αυτό προκαλεί τόσο το γέλιο όσο και τη συγκίνηση.

Ο Δον Κιχώτης, άλλωστε, είναι ένας χαρακτήρας αλληγορικός και αντισυμβατικός, μια φιγούρα πολλαπλών προσεγγίσεων και ερμηνειών.

Κάνοντας ό,τι κατεβάζει η κούτρα του ο Ισπανός ιππότης, μας διδάσκει τη γενναιότητα, την αρετή, τον οραματισμό, τα υψηλά φρονήματα, τον ανθρωπισμό και βέβαια την ουσία της αποτυχίας.  

Όχι την τραγική διάσταση της αποτυχίας, τουλάχιστον όχι μόνο αυτή.

Για τον Δον Κιχώτη, η αποτυχία δεν είναι κατάληξη, αντίθετα είναι κυρίως το εφαλτήριο, το σημείο εκκίνησης.

Πριν χρόνια, μια εποχή που είχα καταπιαστεί ενθουσιασμένη με τις εφαρμοσμένες τέχνες, έτυχε λίγο πριν τα Χριστούγεννα να σπάσω το δεξί μου χέρι. Άσχημα! Ήταν βέβαια αδύνατο να κρατήσω μολύβι με το δεξί χέρι. Κι επειδή δυστυχώς όλη η αριστερή μου πλευρά υστερεί, ουδέποτε κατόρθωσα να γράψω με το αριστερό χέρι, παρότι τότε το είχα προσπαθήσει επίμονα. Δε μπόρεσα να γράψω, μπόρεσα όμως να σκιτσάρω! Πρόχειρα σκίτσα βέβαια, χωρίς σβησίματα. Όχι σχέδια, απλές μονοκονδυλιές. Που όμως έχουν ενδιαφέρον. Εμένα δηλαδή μ’ αρέσουν. Το πρώτο απ’ αυτά είναι το σκίτσο του Δον Κιχώτη που είδατε λίγο πιο πάνω. Θυμάμαι, άρχισα από την καρδιά και συνεχίζοντας προς τα έξω με μολύβι άλλου χρώματος σχημάτισα κάποια στιγμή ολόκληρο το σώμα του.

Ήταν νύχτα πρωτοχρονιάς. Μόλις είχε γυρίσει ο χρόνος κι ήμουν ολομόναχη. Εγώ κι ο γύψος. Όλοι έλειπαν για τις γιορτές. Και μ’ είχε πάρει το παράπονο. Κάποια ώρα είπα στον εαυτό μου: «κοίτα ’δω, σταμάτα την κλάψα, πάρε ένα μολύβι κι ένα χαρτί και ζωγράφισε! ο άλλος ζωγραφίζει με το στόμα, εσύ μ' ένα χέρι δε μπορείς;».

Λίγη ώρα αργότερα στεκόμουν απέναντι απ’ τη ζωγραφιά μου και χαμογελούσα.

Τα ’χα καταφέρει!

Φαντάζομαι μπορείτε να διακρίνετε το τρέμουλο στις γραμμές. Δεν είναι κάποιο είδος τεχνικής, ούτε καμία επιτήδευση. Απλώς το αριστερό μου χέρι είναι απειθάρχητο, με υπακούει ελάχιστα. Παρ’ όλα αυτά, εκείνη τη νύχτα αυτό το ανίκανο χέρι κατάφερε και μ’ έβγαλε απ' τη θλίψη.
Σιγά τα ωά, θα μου πείτε.
Το λες σαν να μπήκες στο βιβλίο Guinness.
Δεν έχει σημασία αν και τι κέρδισα, παρότι μετά απ’ αυτή την «επιτυχία» κέρδισα και σε πρακτικό επίπεδο. Ούτε έχει σημασία αν αυτό το σκίτσο είναι καλό ή κακό ή μέτριο ή αδιάφορο ή πρωτόγονο, ή άσχημο ή οτιδήποτε άλλο.
Σημασία έχει πως ένα "τσικ" πιο 'κει στη σκέψη μ’ έβγαλε εκείνη τη νύχτα από το βούρκο της αυτολύπησης και μου ’φερε χαρά και ικανοποίηση.     

Ο Δον Κιχώτης προσωπικά εμένα μου ’χει διδάξει πολλά. Κι ένα απ’ αυτά που του χρωστάω είναι πως μου ’μαθε με εκείνο ’κεί το σκιτσάκι πως, ανεξάρτητα απ' το τι λέει η πλανεύτρα λογική, μπορεί κανείς να κάνει οτιδήποτε αρκεί να πιστέψει πως μπορεί.
Δεν είναι δύσκολο. Είναι μoνάχα ένα "τσικ" πιο 'κει.

Μόνικα, χρόνια σου πολλά!

"pie face", λάδι σε λινό, 48 x 40 cm

Σήμερα γιορτάζουν οι γυναίκες. Όλες οι γυναίκες, ε; 

Όχι, να το διευκρινίσουμε. 

Σκέφτηκα λοιπόν κι εγώ να πω δυο λόγια σχετικά.

Όχι για τη γιορτή, αυτή καθ’ εαυτή. Τσου.

Βασικά, θέλησα να εκφράσω την αγανάκτησή μου γιατί λόγω της ημέρας διάβασα σήμερα στο διαδίκτυο εφτά (μάλιστα, εφτά!) διαφορετικές δημοσιεύσεις-ύμνους στη Monica Bellucci.

Τι πάθατε ρε παιδιά όλοι οι Έλληνες; Ντάξει, ωραία γυναίκα η Μπελούτσι, δεν αντιλέγω. Καλλονή! Είναι το άκρον άωτον της θηλυκότητας και του αισθησιασμού. Αλλά δεν είναι δυνατόν να μονοπωλεί τις φαντασιώσεις σας κύριοι!

Ξέρω ’γω, εμένα αν μου άρεσε κάποιος που άρεσε ταυτόχρονα και σ’ όλες τις υπόλοιπες γυναίκες του πλανήτη... θα ψιλοξενέρωνα, να πω την αλήθεια.

Έτσι, χάνει το πράγμα τη μοναδικότητά του.

Τέλος πάντων, δικό του θέμα του καθενός να σκέφτεται πριν κοιμηθεί όποια θέλει. 

Αλλά το λέω, σήμερα απηύδησα μ’ αυτή την επανάληψη και την τόση ομοιομορφία στα γούστα. Λίγο από πολτοποίηση μου έκανε όλο αυτό.

Δε μ’ άρεσε. Πα πα πα, καθόλου δε μ’ άρεσε.  

Διάλεξα λοιπόν αυτόν τον πίνακα της Αμερικανίδας ζωγράφου Lisa Yuskavage (γεν. 1962) που πολύ συχνά πραγματεύεται στα έργα της τη γυναικεία φύση.

Τον διάλεξα γιατί πολύ απλά τον βρίσκω έξοχο!

Αυτή η πιτσιρίκα που στο συγκεκριμένο στιγμιότυπο προφανώς παίζει με το φιλαράκο της είναι μια καλοσχηματισμένη, χυμώδης, εκκολαπτόμενη γυναίκα με όλη την προστυχιά κι όλο το νάζι που περιμένει κανείς από ένα θηλυκό.

Και είναι εκατό τοις εκατό γυναίκα, όχι επειδή διαθέτει πλούσια στήθη και γνήσια γυναικείες καμπύλες, αλλά επειδή μετά που της πέταξε το αρσενικό μια πίτα στη μούρη (εδώ εννοείται πως υπάρχει σαφές σεξουαλικό υπονοούμενο) εκείνη όχι μόνο δε διαμαρτύρεται, αλλά ποζάρει κιόλας πρόθυμα, σε μια στάση που υποδηλώνει συστολή αναμεμειγμένη με αθωότητα, ενώ ταυτόχρονα επιδεικνύει με περηφάνια τα θέλγητρά της.      

Αυτή είναι η γυναίκα, ένα πλάσμα που άκρη μαζί του δε βγάζεις εύκολα. Και ο λόγος που δε βγάζεις μαζί της άκρη δε σχετίζεται με την ανατομία της, αλλά με το ότι από αρχαιοτάτων χρόνων η γυναίκα είναι αναγκασμένη να προσαρμόζει τη συμπεριφορά της στην ανδρική βούληση. Γιατί; Τι γιατί βρε; Γιατί οι άντρες είναι πιο δυνατοί, από κάθε άποψη. Έτσι, προκειμένου να επιβιώσει, η γυναίκα ανέπτυξε με τα χρόνια δεξιότητες μάλλον άγνωστες στο αντρικό φύλο. Ελίσσεται, συνδυάζει, υποκρίνεται, ανέχεται, υπόσχεται, παραπλανά, συχνά καταπνίγει τα «θέλω» της, υπακούει, υποχωρεί, υπομένει, επιμένει, διυλίζει τον κώνωπα... ένα σωρό πράματα. Που τα διδάχθηκε επισταμένως, δεν τα διάλεξε αυθόρμητα επειδή αυτά της ταίριαζαν.     

Όλα αυτά τα προσόντα πιθανώς η κοπελιά της ελαιογραφίας μας τα διαθέτει. Επιπλέον, η συγκεκριμένη γυναίκα είναι μια λολίτα που χαίρεται τη φύση της και τη ζωή, χωρίς το φόβο που αιώνες τώρα βαραίνει τη γυναίκα και που αποτυπώνεται πολύ οικονομικά στην έκφραση «η γυναίκα του Καίσαρα δεν αρκεί να είναι τίμια, πρέπει και να φαίνεται».

Αυτή τη γυναίκα διαλέγω εγώ λοιπόν για τη σημερινή επέτειο. 

Χρόνια μας πολλά!

google doodles

Mai Dao Ngoc, 17 ετών, νικητής του διαγωνισμού της Google

για το doodle του EURO 2008

Για μένα που ξοδεύω σχεδόν τη μισή ζωή μου στο διαδίκτυο, το google δεν είναι μια απλή μηχανή αναζήτησης, είναι το υπέρτατο εργαλείο, ένας λατρεμένος τόπος!

Και τα τελευταία χρόνια έχω συνηθίσει να βλέπω συχνά το λογότυπο google στην εισαγωγική σελίδα παραλλαγμένο έτσι ώστε να μου θυμίσει κάθε φορά κάποια σημαντική ημερομηνία, επέτειο, αξιομνημόνευτη περίσταση κτλ.

Όποτε βλέπω κάποιο νέο look, χαμογελάω. Μ’ αρέσει που υπάρχει αυτό το διεθνές, ευφάνταστο εορτολόγιο, το απολαμβάνω.

Συνήθως, η σημασία του γραφικού είναι προφανής. Άλλοτε όμως σπαζοκεφαλιάζω για να βρω το νόημα πίσω απ’ την αμφίεση της ημέρας.

Όταν, για παράδειγμα, στις 8 Φεβρουαρίου άνοιξα τον υπολογιστή και είδα το λογότυπο google ζωγραφισμένο σαν υποβρύχιο, απ’ όπου φαινόταν ο βυθός... έπρεπε βέβαια να μαντέψω πως ήταν τα γενέθλια του Ιουλίου Βερν (αν δεις ένα doodle αλλά δεν καταλαβαίνεις που αναφέρεται, μην ταλαιπωρείσαι, απλώς οδήγησε τον κέρσορα πάνω του και θα τα μάθεις όλα).

Ή πέρσι, στις 14 Ιανουαρίου που η λέξη «google» ήταν σχηματισμένη από χαρταετούς, ο λόγος ήταν πως η μέρα εκείνη συνέπεφτε με το ετήσιο φεστιβάλ χαρταετών στην Ινδία.

Τα παραδείγματα είναι πάρα πολλά!

Το google, κόντρα στη διαφημιστική θεωρία που λέει πως ένα λογότυπο απαγορεύεται ρητά να αλλάζει εμφάνιση, τροποποιεί άφοβα την όψη του (η δύναμη του πρώτου, βλέπεις!), γιορτάζοντας οτιδήποτε θεωρείται γιορτή, σε τοπικό ή παγκόσμιο επίπεδο: την αμερικανική μέρα της ανεξαρτησίας, τους ολυμπιακούς αγώνες, τις απόκριες, τα βραβεία Νόμπελ, την παγκόσμια μέρα της γης... οτιδήποτε.
Και μάλιστα, η google διατηρεί μια ανοιχτή πρόσκληση προς όλους.
Στη διεύθυνση proposals@google.com μπορεί οποιοσδήποτε να στείλει την πρότασή του για μια ακόμα γιορτή και η google υπόσχεται να τη λάβει σοβαρά υπόψη.  

Στην ίδια διεύθυνση μπορεί κανείς να υποβάλλει το σχέδιό του για κάποιο νέο doodle. Η google διεξάγει συχνά τέτοιου είδους διαγωνισμούς.
Στη φωτογραφία, ποζάρει χαρούμενος ο δεκαεπτάχρονος Mai Dao Ngoc, που βραβεύτηκε από τη google το 2008 για το logo που σχεδίασε με αφορμή το EURO, το ευρωπαϊκό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου.

Η χρωματιστή αυτή ιστορία ξεκίνησε εντατικά την πρωτοχρονιά της νέας χιλιετίας. Τη νύχτα εκείνη η google στόλισε το logo της μ’ ένα καπελάκι party και σερπαντίνες κι ευχήθηκε σε όλους «καλή νέα χρονιά». Βέβαια, ήδη από τον Αύγουστο του 1998 είχαν δημοσιευτεί 11 ακόμα doodles. Μέσα στο 2000 όμως, η google δημοσίευσε 33 διαφορετικά doodles, όπως ονομάζονται τα ειδικά αυτά τροποποιημένα λογότυπα. Κι από τη χρονιά εκείνη τα doodles καθιερώθηκαν.

Πίσω από κάθε ωραία ιδέα, βέβαια, βρίσκεται πάντα ένας έξυπνος άνθρωπος. Στην προκειμένη περίπτωση δύο, οι Larry Page και Sergey Brin, συνιδρυτές της google. Αυτός όμως που δίνει πνοή στα doodles είναι ο Ασιάτης Dennis Hwang. Έτσι ονομάζεται ο webmaster της google, που έχει σπουδάσει υπολογιστές και τέχνη και ο οποίος ηγείται ενός επιτελείου ταλαντούχων γραφιστών που ασχολούνται με τη δημιουργία των doodles.      

Από το millennium μέχρι σήμερα έχουν αναρτηθεί 1.026 doodles στο google. Για να καταλάβετε πόσο δημοφιλής είναι πια αυτή η «πινελιά», θα πω πως ενώ το 2001 δημοσιεύτηκαν συνολικά 22 doodles, πέρσι δηλαδή το 2010 βγήκαν «στον αέρα» 271 διαφορετικά γραφικά, που βέβαια τα απόλαυσαν εκατομμύρια μάτια ανά τον κόσμο.

Μέχρι το επόμενο doodle, λοιπόν, που –γιατί όχι;– μπορεί να ’ναι φτιαγμένο απ’ τα χεράκια σου, ας δούμε ξανά μερικά από τα ήδη δημοσιευμένα:

30.08.98 - Burning Man Festival (τρελό αμερικάνικο event) / αυτό είναι μάλλον το πρώτο doodle που δημοσιεύτηκε

10.11.09 - 40η επέτειος της θρυλικής παιδικής σειράς "Sesame Street"

13.08.04 - τελετή έναρξης των ολυμπιακών αγώνων στην Αθήνα 

16.10.10 - γενέθλια του μεγάλου Αιγύπτιου λογοτέχνη Ahmad Shawqi

04.06.06 - γραφή Braille (ειδικό σύστημα για τους τυφλούς)

06.07.10 - γενέθλια της διάσημης μεξικανής ζωγράφου Frida Kahlo

31.11.08 - halloween

08.03.05 - παγκόσμια ημέρα της γυναίκας

08.02.11 - γενέθλια του Ιουλίου Βερν

14.01.10 - Ινδικό, ετήσιο φεστιβάλ χαρταετού

21.05.10 - 30η επέτειος του πολυαγαπημένου μας pac-man

01.03.11 - πρώτη μέρα της άνοιξης (Ρουμανία, Μολδαβία, Βουλγαρία)

08.11.10 - ημέρα ανακάλυψης των ακτίνων Χ

panopticon

πανοπτική φυλακή στην Κούβα, χωρητικότητας 6.000 κρατουμένων

χτίστηκε το 1926, εδώ φυλακίστηκε και ο Fidel Castro 

Το «panopticon» είναι μοντέλο φυλακής που λειτούργησε για πρώτη φορά το 1791.

Επινοητής του ήταν ο Άγγλος φιλόσοφος-κοινωνιολόγος Jeremy Bentham, ο οποίος το σχεδίασε το 1785, με γνώμονα τη μέγιστη εφικτή και όσο το δυνατόν πιο εύκολη επιτήρηση των κρατούμενων. Στην περίπτωση αυτής της φυλακής, πανοπτισμός σημαίνει πως έναντι όλων των κρατούμενων (pan-), υπάρχει ένας παρατηρητής (-opticon).

Αν οι τρόφιμοι μιας φυλακής δε γνωρίζουν πότε τους παρατηρούν και πότε όχι, οπωσδήποτε νιώθουν ανίσχυροι, εκτεθειμένοι σε μια αόρατη παντοδυναμία. Άλλωστε, ο ίδιος ο Μπένθαμ -που ξεσήκωσε την ιδέα αυτή από ένα σχέδιο εύκολης εποπτείας μιας στρατιωτικής σχολής του Παρισιού- περιέγραψε το δημιούργημά του ως «ένα νέο τρόπο εγκεφαλικού ελέγχου, σε βαθμό τέτοιο που αντίστοιχο παράδειγμα δεν έχει υπάρξει μέχρι στιγμής».

Το panopticon προοριζόταν να είναι μια φυλακή φθηνότερη από τις υπόλοιπες της εποχής, μιας και απαιτούσε λιγότερο προσωπικό. Όπως είχε γράψει o ίδιος ο σχεδιαστής του «οι κρατούμενοι δεν θα μπορούν να δουν τους φύλακες άρα οι δεύτεροι δε θα χρειάζεται να είναι συνεχώς εν ώρα καθήκοντος, αφήνοντας έτσι την επιτήρηση στους ίδιους τους επιτηρούμενους.». Με αυτό το σκεπτικό, οι φύλακες, στη διάρκεια του ωραρίου τους, θα μπορούσαν να απασχολούνται σε αργαλειούς, νερόμυλους κτλ, αυξάνοντας έτσι τα έσοδα της φυλακής.

Πέρα από τα πρακτικά ζητήματα που εξυπηρετεί, ο σχεδιασμός αυτού του κτιρίου βρίθει συμβολισμών. Το δακτυλιοειδές του σχήμα δημιουργεί κατά μία έννοια την αίσθηση του ατελούς. Μιας αδιάκοπης συνέχειας, χωρίς αρχή και χωρίς τέλος. Μεταφορικά, αυτή η διάταξη αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα των κρατουμένων της φυλακής, σαν το οικοδόμημα να στέκει υπενθυμίζοντάς τους πως είναι αδύνατο να ξεφύγουν από την κατάσταση του εγκλεισμού. 

Επιπλέον, η περίκλειστη αρχιτεκτονική με το στεγασμένο αίθριο κορυφώνουν το αίσθημα αποκοπής από τον υπόλοιπο κόσμο. Η διάταξη των κελιών παραπέμπει σε κυψέλη και η κυψέλη συνειρμικά συνδέεται με την αυστηρή πειθαρχία, την υπακοή, την παντελή έλλειψη απόλαυσης και την ανυπαρξία προσωπικής διαφοροποίησης. Και τέλος, ο κεντρικός πύργος ορθώνεται σαν φαλλός που διεισδύει στον περιμετρικό δακτύλιο. Παρόμοια με το αρσενικό στη φύση που ενεργεί αδιάφορο για τις ανάγκες του θηλυκού και επιπλέον βίαια, προκειμένου να ικανοποιήσει το γενετήσιο ένστικτό του.

Ποιες να ’ταν άραγε οι πεποιθήσεις του Jeremy Bentham;

Προφανώς, ο Άγγλος διανοούμενος αντιλαμβανόταν απόλυτα τη δυναμική της σύλληψής του. Οι πηγές αναφέρουν ότι επιθυμούσε διακαώς την κατασκευή του panopticon και προσπαθούσε επί χρόνια να υλοποιήσει την ιδέα του. Φαντάστηκε άραγε, έστω και για μια στιγμή, τον εαυτό του στη θέση των μελλοντικών χρηστών αυτού του κτίσματος; Φυσικά τον φαντάστηκε. Αλλιώς, δε θα μπορούσε να ολοκληρώσει το σχέδιό του. Αλλά δεν έδειξε οίκτο. Άλλωστε, οι αντιλήψεις της εποχής δεν επέτρεπαν στους φιλόσοφους τέτοιου είδους συναισθηματισμούς.

Οι απόψεις τότε είχαν ως εξής: Πολλοί, κυρίως οι μεταρρυθμιστές, πίστευαν πως η ποινική φυλάκιση δεν μπορούσε να αντιστοιχιστεί στο έγκλημα, δεν είχε επίδραση στο κοινό, ήταν πολυδάπανη, ακόμα και επιβλαβής για την κοινωνία, ενώ προκαλούσε αύξηση της εγκληματικότητας των κρατουμένων. Δεδομένων όλων αυτών των αντιλήψεων, είναι πράγματι περίεργο το πως ο εγκλεισμός κατέληξε, μέσα σε ένα εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα, να αποτελέσει την κύρια, παραδειγματική μορφή τιμωρίας.  Για τον σύγχρονό μας διανοητή Μichel Foucault (γεν. 1926), η εντυπωσιακή αυτή επικράτηση του θεσμού της φυλακής συνδέεται αναπόσπαστα με την ανάπτυξη της «πειθαρχικής τεχνολογίας της εξουσίας» και με τις σχετικές μορφές γνώσης για το άτομο.

Σύμφωνα με τον Φουκώ επίσης, γνώση δεν υπάρχει μονάχα εκεί όπου αναστέλλονται οι σχέσεις εξουσίας. Και δεν υπάρχει σχέση εξουσίας χωρίς συσχετισμένη σύσταση ενός πεδίου γνώσης, ούτε γνώση που να μην προϋποθέτει και να μην αποτελεί ταυτόχρονα σχέση εξουσίας. «Οι σχέσεις εξουσίας και γνώσης περιβάλλουν τα ανθρώπινα σώματα και τα καθυποτάσσουν μετατρέποντάς τα σε αντικείμενα γνώσης», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Φουκώ.

Εξουσία και γνώση, έννοιες αλληλένδετες, τουλάχιστον βάσει των θεωριών του μεγάλου δασκάλου. Γνώση για το άτομο λοιπόν, μία λέξη κλειδί για την αποτελεσματική εφαρμογή της εξουσίας. Το panopticon προσέφερε στους εκπροσώπους της εξουσίας, δηλαδή στους φύλακες, μεγάλες ευκαιρίες γνώσεις για τους κρατούμενους, αφού στην ουσία ήταν ένα διαρκές παρατηρητήριο. Οι βασικοί στόχοι του πανοπτικού σχήματος του Μπένθαμ συνοψίζονται στα εξής: Ταυτόχρονη επιτήρηση και παρατήρηση, βεβαιότητα και γνώση, ατομικοποίηση και συνολικό άθροισμα, απομόνωση και διαφάνεια.

Η κακή φήμη του panopticon σήμερα (παρότι επιρροές του εξακολουθούν να διαφαίνονται σε σύγχρονα αρχιτεκτονήματα), κατά πάσα πιθανότητα εκπορεύεται από τη διάσημη σχετική ανάλυση του Φουκώ. Μέχρι τη δημοσίευσή της βέβαια το 1975 με τίτλο «Επιτήρηση και Τιμωρία», πάμπολλες φυλακές που εφάρμοζαν το μοντέλο του Bentham είχαν ήδη κατασκευαστεί. Στην Ισπανία, την Αργεντινή, τον Καναδά, το Βιετνάμ, την Ολλανδία, τη Βρετανία, τη Ν. Αφρική, την Κολομβία, την Κούβα, την Αυστραλία, τις ΗΠΑ, τη Ν. Ζηλανδία και αλλού.

Σήμερα, οι «πανοπτικές» φυλακές έχουν εγκαταλειφθεί ή λειτουργούν ως μουσεία. Η επίσκεψη σε ένα τέτοιο μουσείο, φαντάζομαι, θα είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα εμπειρία. Η διαβίωση όμως σε μια τέτοια φυλακή τολμώ να υποθέσω πως θα ήταν εφιαλτική. Η παρατεταμένη υποβολή ενός ανθρώπου σε συνειδητή και μόνιμη σε βάρος του κατάσταση ορατότητας, σε συνδυασμό με τον εγκλεισμό και δη την απομόνωσή του, όπως επέβαλε η δομή του panopticon, μπορούν κάλλιστα να προκαλέσουν ακραία συναισθήματα, ακόμα και μη αναστρέψιμες ψυχικές βλάβες. Πως να αισθάνεται ένας άνθρωπος όταν του απαγορεύουν την αναγκαία για την εσωτερική του ισορροπία ιδιωτικότητα; Αμήχανος, ανασφαλής, αγχωμένος, φοβισμένος, ντροπιασμένος, ταπεινωμένος, καταβεβλημένος, βεβηλωμένος, οργισμένος, θλιμμένος... πόσα άλλα;   

Ευτυχώς, το panopticon προσκρούει πλέον στο άρθρο 5 της οικουμενικής διακήρυξης για τα ανθρώπινα δικαιώματα (10.12.48): «Κανείς δεν επιτρέπεται να υποβάλλεται σε βασανιστήρια ούτε σε ποινή ή μεταχείριση σκληρή, απάνθρωπη ή ταπεινωτική» Η επινόηση του Μπένθαμ είναι ακριβώς αυτό: ένα βασανιστήριο. Παρά ταύτα, ο Φουκώ διατείνεται πως όχι μόνο οι φυλακές αλλά όλες οι σημερινές δομές ιεραρχίας, όπως ο στρατός, τα σχολεία, τα νοσοκομεία, τα εργοστάσια κτλ, παρουσιάζουν ομοιότητες με το περίφημο panopticon.

Ο Φουκώ θεωρούσε ότι η σύγχρονη κοινωνία λειτουργεί ολοένα και περισσότερο ως ένα υπερ-panopticon καθώς τόσο ο ιδιωτικός όσο και ο δημόσιος τομέας επενδύουν διαρκώς στην τηλε-επιτήρηση των πολιτών. Όπως συνέβαινε με τους κρατούμενους του panopticon, ο σύγχρονος πολίτης οδηγείται σε μια ψυχολογικο-συμπεριφοριστική κατάσταση εσωτερίκευσης του ελέγχου. 

Η τηλε-επιτήρηση λειτουργεί ως ένα ακόμα φροϋδικό υπερεγώ: το άτομο εσωτερικεύει τους κανόνες, συμμορφώνεται μ’ αυτούς ακόμα κι όταν δεν είναι απαραίτητο κι έτσι ασκεί το ίδιο την εξουσία στον εαυτό του. Τα κλειστά κυκλώματα τηλεόρασης, για παράδειγμα, κατασκευάζουν τη συνείδηση του πολίτη, τον αναγκάζουν να δρα στους δημόσιους χώρους, όχι σύμφωνα με την προσωπικότητά του αλλά αλλοτριωμένα, βάσει των κοινά αποδεκτών συμπεριφορών.   

Το «big brother» και τα ομοειδή τηλεπαιχνίδια είναι παραδείγματα οικειοθελούς τηλε-επιτήρησης. Ο Φουκώ βέβαια πέθανε το 1984 και δεν τα πρόλαβε αυτά. Κατά καλή του μάλλον τύχη, γιατί έτσι γλίτωσε από επίμοχθες αναλύσεις. Τα τηλεοπτικά προγράμματα αυτού του είδους είναι κατ’ ουσία οι «νόμιμες» εφαρμογές του panopticon στη σύγχρονη πραγματικότητα. 

Στα παιχνίδια αυτά συμμετέχουν νέοι κυρίως άνθρωποι οι οποίοι, δελεασμένοι από ένα παχυλό χρηματικό έπαθλο και το ενδεχόμενο συνήθως της επαγγελματικής τους αποκατάστασης, δέχονται να εγκλειστούν για βδομάδες ή και μήνες σ’ ένα φυλασσόμενο χώρο με εξαντλητικά έντονο φωτισμό μαζί με μια μικρή ομάδα άλλων ατόμων όπου κάμερες καταγράφουν νυχθημερόν κάθε δραστηριότητα. Ζητούμενο σ’ αυτά τα παιχνίδια δεν είναι βέβαια ο σωφρονισμός των ατόμων, αλλά η τηλεθέαση. 

Ο εγκλεισμός, η συνεχής έκθεση των συμμετεχόντων στις κάμερες και επιπλέον η τηλεοπτική προβολή κάθε μιας ιδιωτικής τους στιγμής νομίζω δικαιολογούν τα συχνά ξεσπάσματα των παικτών. Θλίψη, απελπισία, επιθετικότητα και θυμός καταγράφονται και εφόσον κριθούν ικανά να αυξήσουν την τηλεθέαση του προγράμματος, αναμεταδίδονται.

Πρακτικά, παρέχεται η δυνατότητα σε οποιονδήποτε τηλεθεατή να παρατηρεί σε βάθος τους συμμετέχοντες. Βέβαια, υπάρχουν θεμελιώδεις διαφορές ανάμεσα σ’ ένα παίκτη reality τηλεπαιχνιδιού και σ’ έναν κρατούμενο πανοπτικής φυλακής, με κυριότερες την εκούσια συμμετοχή, την περιορισμένη διάρκεια παραμονής, τη δυνατότητα αποχώρησης οποιαδήποτε στιγμή, τη μη απομόνωση, τις άριστες κατά τα λοιπά συνθήκες διαβίωσης και βέβαια ό,τι καλό συνεπάγεται η δημοσιότητα, που μπορεί άλλους να τους τρομάζει, άλλους όμως τους γοητεύει τόσο που βρίσκονται διαρκώς στο κατόπι της.

Κι αν ακόμα δε μπορούμε όλοι να γίνουμε αστέρες του θεάματος ή αν πολλοί από ’μας απεχθανόμαστε τις κάμερες, η τεχνολογική υποδομή της σύγχρονης πραγματικότητας είναι τέτοια που ελάχιστοι τελικά αποφεύγουν την αυτοέκθεση. Όσοι ασχολούμαστε με τα social media το γνωρίζουμε καλά αυτό. Γιατί, τι κάνει κανείς όταν διατηρεί π.χ. μια σελίδα στο facebook ή ένα προσωπικό ιστολόγιο; Δεν θέτει εαυτόν στην υπηρεσία του πανοπτισμού;

ο κύριος Κανείς

Ποιὸς νἆναι αὐτὸς ὁ «Κύριος Κανείς»;

Χθὲς σὰν καθήσαμε νὰ πιοῦμε τσάι,

μπράμ, νά σου τον, ἕνα φλυτζάνι σπάει

καὶ βρέχει τὸ φουστάνι τῆς Φανῆς,

ὁ σκανταλιάρης «Κύριος Κανείς».

Κι ὕστερα τσίμπησε τὴν ἄσπρη γάτα,

ἔσπασε καὶ δυὸ-τρία καλὰ πιάτα,

ἐζούγκηξε τοῦ Γιάγκου τὸ καπέλλο,

καὶ ξέσκισε τῆς Ἕλλης μας τὸ βέλο,

καὶ μούγκριζε φριχτὰ σὰν Ἐρυννίς,

ὁ πεισματάρης «Κύριος Κανείς».

Ἔχει θαρρῶ κακὴν ἀνατροφή,

γιατὶ ἔβαλε μὲς τὸν καφέ μου ἁλάτι,

καὶ μοῦ ἔμπηξε καρφίτσες στὸ κρεβάτι,

καὶ στὸ σκαμνὶ τοῦ μπέμπη ἕνα καρφί,

κι ὕστερα τὸν ρωτοῦσε: «ποῦ πονεῖς;»

ὁ κατεργάρης «Κύριος Κανείς».

Ποιὸς νἆναι; -Μπὰ κανείς μας δὲν τὸν ξέρει,

κανείς μας δὲν τὸν εἶδε πουθενά...

Μ᾿ αὐτὸς τὰ παιχνιδάκια μας χαλνᾶ,

κι ἔσπασε καὶ τῆς πλύσης τὸ πανέρι.

Δὲν εἶναι φαίνεται, καθόλου εὐγενὴς

αὐτὸς ὁ μάγκας «Κύριος Κανείς».

Δὲν τὸν γνωρίζουμε! Ὀρκιζόμαστε.

Μὰ ἡ μητερούλα μας χαμογελᾶ

καὶ λέγει πὼς τὸν ξέρουμε καλὰ

καὶ πὼς δὲν πρέπει νὰ κρυβόμαστε

καὶ ψέματα νὰ λέμε στοὺς γονεῖς,

γιατὶ εἴμαστε ὅλοι ἐμεῖς ὁ «Κύριος Κανείς».

Νικόλαος Ποριώτης, 1920

χαρταετοί πάνω απ’ την πόλη

"αμόλα καλούμπα!", δηλαδή μην κολλάς σ' ό,τι έγινε, προχώρα!  

Πόσο μ’ αρέσει κάθε φορά που βγαίνω πρωί Καθαράς Δευτέρας απ’ το σπίτι κι αρχίζω να βλέπω χαρταετούς στον αέρα! Χαμογελάω τότε γιατί κάθε αετός σημαίνει πως κάπου στην πόλη χαίρεται ένας πιτσιρικάς. Ένα παιδάκι, μικρό, μεγαλύτερο ή και ενήλικο. Tι πιο ωραίο απ’ το να ξυπνάς σε μια ήσυχη πόλη που έχει ανέβει στις ανοιξιάτικες πλαγιές για να γιορτάσει τα κούλουμα, να πετάξει τους αετούς της, να δοκιμάσει τους νηστίσιμους μεζέδες της, να πιει κρασάκι, να τραγουδήσει και να χορέψει;

Οι χαρταετοί είναι πολύ του γούστου μου!

Έχουν χάρη και φινέτσα. Είναι στολίδια τ’ ουρανού που ομορφαίνουν σιωπηλά την πόλη. Αιωρούνται, προσφέροντας χαρά όχι μόνο σ’ όσους κρατούν το σχοινί, αλλά ακόμα και σ΄ εκείνους που, χιλιόμετρα μακριά, σηκώνουν το βλέμμα κατά πάνω.  

Κι όταν μιλάω για χαρταετούς δε σκέφτομαι τους αγοραστούς χαρταετούς εγώ, τους πλαστικούς. Λέω για τους άλλους, τους χειροποίητους.

Δεν είναι κρίμα να αγοράζει κανείς έτοιμο το χαρταετό του;

Η κατασκευή του χαρταετού είναι διασκεδαστική και το μόνο που θέλει είναι μεράκι.

Τα υπόλοιπα υλικά είναι πολύ απλά και πάμφθηνα.

Πηχάκια ή καλάμια, χαρτί, σπάγκος, λίγο σύρμα και κολλητική ταινία.

Καλά, και φαντασία για το χρωματισμό και τη διακόσμησή του. Εντάξει, θέλει και λίγη τύχη για να σηκωθεί έπειτα ο χαρταετός. Με το τίποτα σχεδόν όμως οι επίδοξοι αεροναυπηγοί μπορούν ύστερα να απολαύσουν το δημιούργημά τους να σχίζει τους αιθέρες, όπως γίνεται χρόνια και χρόνια κάθε τέτοια μέρα στη χώρα μας.

Βέβαια, το έθιμο του χαρταετού δεν είναι ελληνικό, όπως ακούω καμιά φορά (και νομίζω τότε πως μου μιλάει ο κύριος Πορτοκάλος από το "γάμος αλά ελληνικά", που πίστευε ακράδαντα πως τα πάντα έχουν ελληνική ρίζα). Κατά πάσα πιθανότητα το έθιμο είναι κινέζικο και λέγεται πως μετρά περισσότερο από δυόμισι χιλιετηρίδες ζωής. Συναντάται όμως σε αρκετά μέρη της γης, παραλλαγμένο φυσικά και σε διαφορετικές ημερομηνίες. Εκτός απ' τους εξάγωνους χαρταετούς που πετούν στο δικό μας ουρανό την Καθαρά Δευτέρα, χαρταετοί σε αμέτρητα σχήματα και χρώματα πετούν και σ’ άλλους ουρανούς πολλούς. Στον ουρανό της Κίνας βέβαια μπορεί κανείς να χαζέψει ευφάνταστους χαρταετούς αν βρεθεί εκεί την κατάλληλη στιγμή, αλλά και της Ιαπωνίας, της Ινδίας, της Ταϊλάνδης, του Αφγανιστάν... ουουου, σε πολλά μέρη.

Αλλά τώρα καθώς έγραφα "Αφγανιστάν", θυμήθηκα ένα ωραίο βιβλίο που μου χάρισε πριν λίγα χρόνια μια καλή μου φίλη, το οποίο λέγεται «χαρταετοί πάνω απ’ την πόλη».

Το 'χει γράψει ο Καλέντ Χοσείνι, ένας 46χρονος σήμερα Αφγανός γιατρός, ο οποίος από το 1980, που δόθηκε στην οικογένειά του πολιτικό άσυλο, ζει στις ΗΠΑ.

Οι «χαρταετοί», όπως και το επόμενο υπέροχο βιβλίο του, το «στη χώρα των χρυσών ήλιων» (που, κοίτα να δεις, τώρα συνειδητοποιώ πως μου το χάρισε επίσης η ίδια φίλη!) είναι γραμμένα σε απλή γλώσσα και με τέτοια επιδεξιότητα που αγαπήθηκαν από εκατομμύρια αναγνώστες σ’ όλο τον κόσμο. Έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες και μάλιστα οι «χαρταετοί» γυρίστηκαν και ταινία.

Η «χώρα των χρυσών ήλιων» μιλάει για τα χίλια μύρια όσα τράβηξαν οι γυναίκες στο Αφγανιστάν τις τελευταίες τρεις δεκαετίες. Στους «χαρταετούς», ο Χοσείνι αφηγείται και πάλι τη σύγχρονη ιστορία της πατρίδας του, έχοντας αυτή τη φορά για πρωταγωνιστές δύο αγόρια, τον πλούσιο Αμίρ και τον φτωχό Χασάν, που μεγαλώνουν στην Καμπούλ, ζώντας στο ίδιο πλουσιόσπιτο. Βλέπετε, ο Αμίρ είναι ο γιος του ιδιοκτήτη κι ο Χασάν γιος του υπηρέτη τους. Θεωρητικά αυτό, γιατί πρακτικά τα δυο παιδιά είναι ετεροθαλή αδέρφια. Ο Χασάν στην πραγματικότητα είναι ο νόθος γιος του πατέρα του Αμίρ. Μια δυνατή φιλία ενώνει τα δύο αγόρια, ίσως και λόγω του δεσμού αίματος που τα συνδέει χωρίς να το ξέρουν. Ο Αμίρ μια μέρα που γινόταν στην πόλη ο καθιερωμένος διαγωνισμός για το πέταγμα του αετού κερδίζει το πρώτο βραβείο και γεμίζει περηφάνια, αλλά αμέσως μετά βλέπει τον Χασάν να ταπεινώνεται και μάλιστα να βιάζεται από ένα μεγαλύτερό του αγόρι, εν είδει τιμωρίας για τη νίκη του αφέντη του. Ο Αμίρ, παρότι παρών, δειλιάζει και δε σώζει το φίλο του. Παραμένοντας άπραγος, χάνει εν ριπή οφθαλμού τον αυτοσεβασμό του και η σχέση του με τον Χασάν αλλάζει ολωσδιόλου ρότα. Τα παιδιά, εξ αιτίας αυτής της τραυματικής και για τα δύο εμπειρίας ωθούνται σταδιακά στα όρια των αντοχών τους. Χρόνια μετά και αφού ο Αμίρ έχει δραπετεύσει προ ετών με τον πατέρα του στην Αμερική, καλείται να γυρίσει στο Αφγανιστάν για να σώσει το γιο του παιδικού του φίλου, που πλέον είχε εκτελεστεί από τους Ταλιμπάν. Καλείται, μ’ άλλα λόγια, να σώσει το γιο του αδερφού του, τον μικρό ανιψιό του. Αυτή τη φορά ο Αμίρ βρίσκει το σθένος να γυρίσει στο κατεστραμμένο Αφγανιστάν και μετά από επικίνδυνες περιπέτειες κατορθώνει να επιστρέψει στην Αμερική, φέρνοντας μαζί του το γιο του Χασάν, περήφανος αυτή τη φορά που κατόρθωσε έστω και την ύστατη στιγμή να φανεί άξιος αδερφός.  

Την ταινία δεν την έχω δει, αλλά το βιβλίο είναι καταπληκτικό!
Τώρα, θ’ αναρωτιέστε βέβαια, τι έχω πάθει, μέρα που 'ναι, κι αντί να γράφω για τα παραδοσιακά μας κούλουμα, ασχολούμαι με πικραμένες ιστορίες από το μακρινό Αφγανιστάν...

Είμαι τσαντίλα, γι΄ αυτό.

Δεν μπορώ να σκεφτώ ταραμοσαλάτες, καρώ τραπεζομάντιλα πάνω στο χορτάρι, υπαίθρια γλέντια κι άλλα τέτοια αξιοζήλευτα.

Λίγο το ’χετε; Όλοι οι άλλοι, αν δε βρέχει βέβαια, θα πάρουν αύριο τα βουνά, ζευγαρωμένοι ή σε παρέες κι εγώ θα ’μαι σπίτι μόνη κατάμονη και το πολύ που θα πάω κουτσαίνοντας είναι μέχρι την κουζίνα. Να δω χαρταετό στην κουζίνα το βρίσκω μάλλον απίθανο. Εξ ου κι η τσαντίλα!

 

Αλλά δεν το βάζω κάτω. Όοοχι αγαπητοί μου!

Μπορεί φέτος να είμαι κουτσή και ως εκ τούτου κλεισμένη μες στο σπίτι, του χρόνου τέτοια μέρα όμως θα πετάω στον ουρανό!

Έβαλα στοίχημα με τον εαυτό μου:

Την Καθαρά Δευτέρα του 2012, αν όλα πάν’ καλά, εγώ θα βρίσκομαι... στον αέρα!

Όχι, δε θα βρίσκομαι μέσα σε αεροπλάνο. Ούτε θα κάνω ραδιοφωνική εκπομπή. Και όχι, δε θα πάω να πετάξω αετό. Του χρόνου, φίλοι μου, θα κάνω κάτι καλύτερο και βέβαια κάτι εντελώς πρωτότυπο: θα πετάξω... αυτοπροσώπως!

Σοβαρολογώ. Σκοπεύω να πετάξω με «παραπέντε»!

Το parapente, για όποιον δεν το ’χει ξανακούσει, είναι μια γαλλική, σύνθετη λέξη που προκύπτει από το «parachute» που σημαίνει αλεξίπτωτο και το «pente» που σημαίνει πλαγιά. «Παραπέντε» λοιπόν λέγεται το αλεξίπτωτο πλαγιάς.

Με τη βοήθεια του οποίου μπορείς να πετάξεις σα ζωντανός χαρταετός και να απολαύσεις τη θέα από ψηλά. Ουααάου!

Αύριο λοιπόν θα κάτσω ήσυχα-ήσυχα σπίτι, αφού δε μπορώ να κάνω κι αλλιώς, αλλά εύχομαι ν' αξιωθώ σε 365 μέρες να κάνω πράξη την πανάρχαια ανθρώπινη επιθυμία της ελεύθερης πτήσης.

Άλλωστε, ο "χαρταετός" του Ελύτη νιώθω πως γράφτηκε ειδικά για μένα:

κι όμως ήμουν πλασμένη για χαρταετός

τα ύψη μου άρεσαν ακόμη

και όταν έμενα στο προσκέφαλο μου μπρούμυτα

τιμωρημένη ώρες και ώρες

...

Ξέρω, μερικοί σκέφτεστε «μμμμ τη φαντασμένη, σιγά που θα τα καταφέρει!».

Ένα σας λέω εσάς: είναι να μη μου καρφωθεί κάτι εμένα.

...

Τώρα που το ξανασκέφτομαι όμως, δε φαντάζομαι ρε παιδιά εκεί που θα παριστάνω τον Ίκαρο να πέσω με το «παραπέντε» να σπάσω κάνα ποδάρι και να ’μαι πάλι κουτσή του χρόνου τέτοια μέρα... λέτε να πάθω τέτοιο χουνέρι;   

Γιατί το «είναι ωραία να πέφτεις» ακούγεται έτσι κάπως μεγαλόπρεπο αλλά στην πράξη; πως είναι στην πράξη;
Ύστερα, το τραγούδι λέει και τ’ άλλο: «αν αντέχεις να πέφτεις».
Αντέχω εγώ να φάω τα μούτρα μου;
Δεν ξέρω, θα δούμε. Θα το μάθουμε, ακριβώς σ’ ένα χρόνο από σήμερα.

Καλά κούλουμα σ' όλους εκεί πέρα έξω αύριο και όποιος το θυμηθεί ας πιει κι ένα ποτηράκι στην υγειά μου. 

Scrat did it!

Πιστεύετε μήπως πως ο διαχωρισμός των ηπείρων ορθώς ερμηνεύεται βάσει της θεωρίας των τεκτονικών πλακών;    

Κακό του κεφαλιού σας!

Οι θεωρίες για τα γεωσύγκλινα, τις καταβυθίσεις, τα οφιολιθικά συμπλέγματα, την ορογένεση και τα συναφή... είναι πέρα για πέρα παραπλανητικές!

Να με συγχωρείτε, αλλά η παλαιογεωγραφία τα λέει λάθος! Ομοίως η γεωλογία και η παλαιοντολογία.

Κι έχω αποδείξεις για όσα λέω.

Ορίστε, δείτε με τα μάτια σας τι έγινε και καταλήξαμε όπως δείχνουμε σήμερα αν κάποιος μας κοιτάζει απ' το διάστημα...

Περισσότερες πληροφορίες θα δοθούν στη δημοσιότητα στις 13 Ιουλίου 2012.

Αν υπάρχουμε ακόμα μέχρι τότε (διότι πολλά ακούγονται για το ’12) θα μπορέσουμε τη μέρα εκείνη να απολαύσουμε τον Scrat στην παγκόσμια πρεμιέρα του κινηματογραφικού «Ice Age IV, Continental Drift».