23.6.15

μην το σκέφτεσαι καθόλου, διάβασε Πικιώνη!

Δ. Πικιώνης με τη μικρότερη απ' τα πέντε παιδιά του, την Αγνή, η οποία μεγαλώνοντας έγινε κι εκείνη αρχιτέκτονας


Αυτουνού τα κείμενά του έπρεπε κανονικά να τα διδάσκουν στα Γυμνάσια! Και πρόσεξε… χωρίς ανάλυση καμία! Απλώς να τα διάβαζαν φωναχτά παιδιά που το 'χουν να διαβάζουνε μελωδικά. Σε κάθε τάξη υπάρχουν κάποιοι τέτοιοι, αυτοί λοιπόν, να τα διαβάζανε κι οι υπόλοιποι ν' ακούγανε μονάχα. Κι ύστερα να μη μίλαγε κανείς. Να τέλειωνε έτσι η ώρα των ελληνικών, όπως λεγότανε το μάθημα στα χρόνια τα δικά μου.

Έπειτα, ν' αμολάγανε οι δάσκαλοι τους μαθητές τους στο προαύλιο. Αμέσως μετά από τέτοια κείμενα, η μόνη που ταιριάζει να διδάξει είναι η φύση. Αυτό, ακόμα κι αν το σχολειό είναι χτισμένο σε τσιμεντούπολη. Ένα ισχνό δεντράκι έστω να υπάρχει, θα μιλήσει στις εφηβικές ψυχές πιο επιδέξια κι απ’ τον πιο προικισμένο ρήτορα.

Ο άξιος δάσκαλος άλλωστε, δε χρειάζεται πάντα να μιλάει. Καμιά φορά η σιωπή του διδάσκει πιο πολλά. Θ’ αρκούσαν, μ’ άλλα λόγια, αυτές οι αναγνώσεις, μαθητές που θα διαβάζανε Πικιώνη στους συμμαθητές τους. Η δουλειά έτσι, θα γινότανε και με το παραπάνω!

Κουβέντες δε θα χρειάζονταν καθόλου. Ο δάσκαλος θα 'χε όλο-όλο να κάθεται και να απολαμβάνει. Τα φρέσκα πρόσωπα ολόγυρά του και την άγουρη φωνή να δίνει ήχο στα λόγια τα ωραία. Κι ύστερα… ύστερα τίποτα. Όλοι στο προαύλιο για ένα διάλειμμα. Καθείς ό,τι κατάλαβε για πάρτη του.

Όλοι στο προαύλιο. άλλος για αφομοίωση, άλλος για ονειροπόληση, άλλος για γείωση ώστε ν' αντέξει την επόμενη ώρα κάτι της θετικής κατεύθυνσης, άλλος για χαζομάρες και για χοντροκοπιές ανεκδιήγητες. Δεν είναι όλα για όλους, πως θα γίνει; Η γραφή μιας τέτοιας ποιότητας, οφείλει να προσφέρεται σε όλους, γιατί αυτό ορίζει το δίκαιο.

Δεν τους αφορά όμως όλους, προς Θεού! Τι νόημα θα ’χε η ζωή, αν όλα ήτανε κατάλληλα για όλους; Ναι, πολύ σωστά κατάλαβες, τον είχα καψουρευτεί μια εποχή αγρίως τον Πικιώνη! Και δεν ξέρω πόσο καλά τυγχάνει να με ξέρεις, πάντως δεν είμαι κι ο πιο ευσυγκίνητος τύπος. Ουδέποτε υπήρξα.

Έχω κράξει κι αν έχω κράξει επιφανείς των Γραμμάτων και των Τεχνών. Δε ντρέπομαι να κράζω τους κατ' εμέ ανάξιους. Το κάνω απ’ τα μικράτα μου αυτό, με το θράσος που μου 'δινε το ένστικτο, όχι η γνώση. Μαζί του αντίθετα, με τον Πικιώνη εννοώ, είχα πάθει εξ' αρχής ψυχικό πέρα-δώθε!

Και δεν ήμουν πιτσιρίκα. πάνε μόλις έντεκα χρόνια από τότε που μου ’ρθε ο ουρανός σφοντύλι εξαιτίας του. Θυμάμαι, είχα πέσει με τα μούτρα στα γραπτά του. μετά, έκανα να συνέλθω κάμποσο καιρό. Τον διάβασα, βλέπεις, μαζεμένο. 

Κι ο άνθρωπος έγραφε κάτι πράματα, που θες δε θες σ' αλλάζουνε σαν άνθρωπο. Οι λέξεις του κάνουν τα μέσα σου να τρίζουν, τα νιώθεις να διαλάνε, μέχρι που λίγο αργότερα τα αισθάνεσαι ανώτερα απ' ό,τι ήτανε προτού στάξουνε πάνω τους οι αράδες οι δικές του.

Στα παιδιά υποχρεωτικό μάθημα άρα τα κείμενα του Δασκάλου! Επιμένω! Ήτανε μέγας λογοτέχνης, κι ας τον αρνιότανε τον τίτλο. Να, κάτι τέτοιοι παραχωρούν τους τίτλους και τους βουτάνε μερικά μηδενικά και γίνονται μηδενικά δαφνοστεφανωμένα και τεράστια...

Σαν τώρα με θυμάμαι, καθώς γυρνούσα σπίτι αγκομαχώντας εκείνο το μεσημέρι που τον έφερνα σπίτι. Έμενα σ' άλλο σπίτι τότε. όχι σε σπίτι, σε διαμέρισμα. Του πρώτο ορόφου. Που πα' να πει πως είχα σκαλιά ν' ανέβω για να φτάσω στο κατώφλι μου. Μπήκα λοιπόν στο τότε σπίτι μου και κόντεψα να σωριαστώ. Κουραζόμουνα πολύ την εποχή εκείνη.

Και τη στιγμή που μπήκα κουβαλώντας ολόκληρο το δικό του έργο, ένιωθα πως τα μπράτσα μου θα έλιωναν απ’ το βάρος. Μου τα‘ χε πασάρει αυτά όλα το τότε αφεντικό μου. Ως δουλειά δηλαδή, που θα την πληρωνόμουνα έξτρα. Έπρεπε, λέει, να διαλέξω τα καλύτερά του.

Καλύτερα δε βρήκα. πώς να τα βρω, υπήρχαν; Σάματις υπήρχανε χειρότερα ανάμεσα στα λόγια του, για να υπάρχουν και καλύτερα; Οι φράσεις του λες κι έβγαιναν μέσα απ' το κεφάλι του διαυγείς, τέλεια φιλτραρισμένες όλες ανεξαιρέτως. Τεράστια ευγνωμοσύνη έκτοτε, κουβαλάω για ‘κείνη την επιπλέον "δουλειά".

Για την οποία ουδέποτε πληρώθηκα σε χρήμα, μιας και δεν την έκανα ποτέ ως όφειλα. Την έκανα δηλαδή, την έκανα όμως με τον τρόπο τον δικό μου. Αργά και ηδονικά. Άρχισα με βιασύνη, γιατί δεν ήξερα ποιον είχα να αντιμετωπίσω. Όταν όμως πήρα χαμπάρι το εύρος αυτού του μυαλού, τότε κι εγώ χαλάρωσα και τον έψαξα όπως του άρμοζε.

Γι αυτό και λεφτά δεν πήρα για όσα έκανα μαζί του στο καθιστικό μου εκείνης της περιόδου. Αμείφθηκα απλώς με κάτι πολύ πιο ακριβό, κάτι για το οποίο το χρήμα δεν αρκεί. Οι τόμοι του παρέμειναν στο σπίτι μου βδομάδες. Δεν μου ανήκαν όμως, κάποτε τους επέστρεψα.

Μετά άρχισαν να μου λείπουν. Άφησαν πίσω τους ένα κενό. Κάποια από ’κείνα τα βιβλία τα γύρεψα βέβαια ύστερα από λίγο. Όχι τις ζωγραφιές του. Ήταν υπέροχες κι αυτές, τότε όμως εγώ είχα ανάγκη τα κείμενά του πιο πολύ. Και ορισμένα μπόρεσα πράγματι τα βρήκα και τα 'κανα δικά μου.

Τον φυλάω λοιπόν στη βιβλιοθήκη μου τον Δάσκαλο από τότε, περίπου όπως οι θρήσκοι φυλάνε τις εικόνες τριγύρω απ' το καντήλι. Κι όταν τυχαίνει να γυρνάει το πράμα και να βρίσκομαι στην άσχημη, τον αρπάω και τον ξαναδιαβάζω. Τον έχω για ώρα ανάγκης, σαν να λέμε. Γιατί από τα λόγια του παίρνω πολύ μεγάλη δύναμη!

Που να τον ψάξεις τον Πικιώνη και να μη μείνεις έκθαμβος; Ποια φράση του ήτανε αυτή που γράφτηκε κενή νοήματος ή έστω ως μετριότητα; Ζυγισμένος σ 'όλα του ήταν, είχε μια ασύλληπτη ισορροπία η κάθε του δουλειά! Γιατί σε ό,τι κι αν έκανε αποτυπωνόταν η ισορροπία. Μια τέλεια ισορροπία λογικής και συναισθήματος, τόσο τέλεια που σε σαστίζει!

Μέτριο ωστόσο στις ιδέες του εγώ δεν τον εντόπισα, ούτε στα σχέδιά του ούτε και στα γραπτά του ούτε πουθενά. Κι ας του 'χα στήσει καρτέρι τότε, στις αρχές. τις πρώτες μέρες που πασπάτευα τα χαρτιά εκείνα και τον ρουφούσα, μέσα από λέξεις ή χαζεύοντας τις γραμμές του μολυβιού του.

Έλεγα "δε μπορεί, κάπου θα σε τσακώσω να 'σαι λίγος!". Απέτυχα. Μετά, την παράτησα τη μάχη, δεν τον πολέμαγα άλλο πια. Άμα καψουρευτείς βαριά, δεν πολεμάς... Τυχαία ανοίγω τώρα μια σελίδα... γράφει κάτω δεξιά "202". Να δώσω ένα παράδειγμα ήθελα. Και τι έχω σημειωμένο, ρε 'συ; Να τρελαθείς! Τυχαία το ήβρα, μπέσα σου λέω. Άλλωστε και τι κέρδος θα ’χα αν δε μιλούσα μπέσα; Άκου άρα τι έχω υπογραμμίσει στη διακοσιοστή δεύτερη σελίδα:

"Λίγο περισσότερη ανθρωπιά, βαθύτερη νόηση και ψυχική ευαισθησία. Κι αλλάζουν όλα! Από την αρχική μας στάση, μέχρι τις λεπτομέρειες. Ένα πλέον νοήσεως, ένα πλέον ήθους κι αισθαντικότητας, μας κάνει, αν έχουμε κόκκον ευαισθησίας, να επιτελέσουμε μέσα μας το αναγκαίο έργο, για να αρτιώσουμε το είναι μας".

Του τα μουντζούρωσα τα κείμενά του του Πικιώνη... δεν έχεις ιδέα! Του τα μουντζούρωσα όσο γινόταν πιο πολύ! Δεν τα λυπήθηκα καθόλου. Γιατί, επεμβαίνοντας επάνω στις λέξεις του, σφετεριζόμουν τα νοήματά τους. Και δεν το ντρέπομαι, απεναντίας!

Γιατί δηλαδή θα έπρεπε να τον κρατήσω καθαρό; Ποτέ μου δεν κατάλαβα γιατί ορισμένοι φοβούνται να λερώσουν τα κείμενα ή τα σκίτσα εκείνων που θαυμάζουν. Για ποιον τα κρατάνε καθαρά; Που γράφει πως απαγορεύεται ν' ανακατεύει ο αναγνώστης τις δικές του σκέψεις με τις σκέψεις των ιδιοφυών; Τι είδους φόβος είναι αυτός;

Να παίζεις μ’ ό,τι αγαπάς, έτσι λέω εγώ. Και μιας και χάρηκα εδώ τη φλυαρία μου επίσης άνευ φόβου, ας πω και κάτι τελευταίο: Θες, αγάπη μου γλυκιά, να διαβάσεις κατιτίς σπουδαίο; Κάτι ελληνικό, ξέχειλο τρυφερότητα και συνάμα περηφάνια απ’ αυτή που ’χανε οι Έλληνες σ’ αλλοτινούς καιρούς; Ε, τότε μην το σκέφτεσαι καθόλου, διάβασε Πικιώνη.

Εμένα μου γουστάρει να υποκλίνομαι μπροστά στα ατόφια ταλέντα. Δεν τις λυπάμαι τις εκφράσεις σεβασμού. Ίσα-ίσα, πολύ τις φχαριστιέμαι. Επιδίδομαι μάλιστα σ' αυτές με κάθε υπερβολή! Τεράστια ηδονή εξασφαλίζει η υπερβολή που αφορά το σέβας. Σχήμα οξύμωρο, ε; Μα, γι αυτό και λίαν ευφραντικό!

Οι υποκλίσεις είναι πανέμορφες, καθότι εξίσου ανακουφιστικές με τα βρισίδια που εκτοξεύονται προς όσους το τραβάει ο οργανισμός τους. Μ’ αυτόν εδώ βέβαια, δε μπορώ να υποκλιθώ... εδαφιαία μετάνοια δεν το λένε αυτό που προσκυνάς μέχρι που το μέτωπο ακουμπάει στη γη; Τέλος πάντων, δε θυμάμαι τον όρο, όπως και να το λένε πάντως... κατάλαβες πως το εννοώ.

Διάβασέ τον τον Πικιώνη, αν δεν το έχεις ήδη κάνει, ή αν το έχεις κάνει κάπως βιαστικά, Διάβασέ τον όλο, χωρίς να παραλείψεις ούτε λέξη. Αργά. Και μουντζούρωνε όσο θες. Αν δηλαδή, σου κίνησα την περιέργεια και θέλεις πια να καταλάβεις γιατί τον νιώθω έτσι μέσα μου εγώ. Όσες φορές κι αν τον ξαναδιαβάσεις, κέρδος καινούργιο είναι η κάθε του επανάληψη! Έχε μου βρε λιγάκι εμπιστοσύνη, για να μιλάω με τόση σιγουριά... 

23.4.15

Διαβάζω για τους Άλλους



Οι πληροφορίες που παραθέτω εδώ προέρχονται από την PowerPoint παρουσίαση στη χθεσινή συνάντηση των εθελοντών του δικτύου «Διαβάζω για τους Άλλους», στο οποίο έχω πλέον τη χαρά και την τιμή να ανήκω και εγώ. Λόγω ανειλημμένης εκπαιδευτικής υποχρέωσης, χτες το απόγευμα δεν μπόρεσα να παρευρεθώ στη συγκέντρωση. Η σκέψη μου όμως ήταν κάθε τόσο εκεί.

Ο σκοπός της ομάδας είναι διπλός: Αφ’ ενός, η ηχογράφηση ολόκληρων βιβλίων για την εν συνεχεία ακρόασή τους από ανθρώπους με σοβαρά προβλήματα όρασης. Αφ’ ετέρου, η ζωντανή (επί τόπου) ανάγνωση σε άτομα του λεγόμενου «κοινωνικά ευπαθούς πληθυσμού».

Επί του παρόντος, εθελοντές του δικτύου διαβάζουν κάθε Πέμπτη στο Γηροκομείο Πειραιώς και οι ηχογραφήσεις κειμένων έχουν ήδη αρχίσει.

Η ομάδα «Διαβάζω για τους Άλλους», παρότι δημιουργήθηκε μόλις τον περασμένο Νοέμβριο, είναι πολύ δυναμική κι άλλο τόσο εμπνευσμένη!

Ήδη, το δίκτυο «Διαβάζω για τους Άλλους» έχει θεμελιώσει  σημαντικές συνεργασίες, επί παραδείγματι με τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Τυφλών, τη μη-κερδοσκοπική εταιρία εκπόνησης κοινωφελών δράσεων & μελετών Άξιον Εστί και τη μη-κερδοσκοπική πολιτιστική ομάδα δράσεων & αλληλεγγύης Κίνητρον, ενώ αυτή τη στιγμή δρομολογούνται συνεργασίες και με άλλους, επίσης εγκεκριμένους φορείς.    

Ένας εξ’ αυτών είναι ο εθελοντικός οργανισμός το Χαμόγελο του ΠαιδιούΜόλις ολοκληρωθούν οι σχετικές συνεννοήσεις, εθελοντές του δικτύου «Διαβάζω για τους Άλλους» θα επισκέπτονται τα Κέντρα Στήριξης και τα Σπίτια Φιλοξενίας, για να διαβάζουν επί τόπου παραμύθια στα παιδιά. Άλλοι εθελοντές θα αναλάβουν την ανάγνωση παραμυθιών σε μικρούς νοσηλευόμενους στο Νοσοκομείο Παίδων, αλλά και στα παιδιά που περιμένουν να εξεταστούν στην Κινητή Μονάδα «Ιπποκράτης».  

Ανάλογες εγκρίσεις αναμένονται από το Γηροκομείο Αθηνών, ιδιωτικές μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων, το Χατζηκυριάκειο Ίδρυμα Παιδικής Προστασίας, το Νοσοκομείο Παίδων και τον Σύλλογο Φίλων Παιδιών με Καρκίνο Ελπίδα.

Το «Διαβάζω για τους Άλλους» δεν είναι παρά μία νεοσύστατη ομάδα εθελοντών, απλών ανθρώπων δηλαδή που δεσμεύτηκαν με μεγάλη χαρά να διαθέσουν αφιλοκερδώς τις γνώσεις, τις υπηρεσίες ή μέρος του ελεύθερου χρόνου τους, υπέρ των σκοπών του δικτύου.

Η εποχή μας είναι άγρια! Και η χαρά της προσφοράς γίνεται πραγματικό βάλσαμο για τις ψυχές των εθελοντών, ενώ κάθε αλληλέγγυα πράξη, μοιάζει με ένα μικρό βήμα προς το Φως.

Το κάλεσμα λοιπόν της ομάδας είναι ανοιχτό, απευθύνεται σε όποιον νιώσει πως θα εισπράξει χαρά συμμετέχοντας στην προσπάθεια, με οποιονδήποτε τρόπο του ταιριάζει περισσότερο.

Ενδεικτικά, το δίκτυο χρειάζεται εθελοντές για:

- ανάγνωση λογοτεχνικών κειμένων σε ηλικιωμένους που ζουν σε γηροκομεία
- ανάγνωση παραμυθιών σε παιδιά που νοσηλεύονται ή φιλοξενούνται σε ιδρύματα 
- τηλεφωνική επικοινωνία με τους εθελοντές  
- διαχείριση e-mails
- οργάνωση εσωτερικών συναντήσεων & εσωτερικής εκπαίδευσης  
- γραμματειακή υποστήριξη (με γνώσεις PC)  
- δημιουργία & διαχείριση βάσεων δεδομένων (π.χ. λίστες επικοινωνίας με υπάρχοντες και υποψήφιους συνεργάτες και χορηγούς)
- υποστηρικτικές εργασίες (π.χ. σκανάρισμα βιβλίων, δημιουργία ηλεκτρονικής βιβλιοθήκης, καταγραφή αναγκών, προετοιμασία επιστολών κτλ.) 
- branding
- προγραμματισμό Η/Υ (δημιουργία σύνθετης βάσης δεδομένων)
- γραφιστικά (γραφίστες για τη δημιουργία εικόνων & γραφικών για την FB σελίδα του δικτύου)
- κινηματογράφηση συναντήσεων (cameramen, videographers
- οργάνωση & διενέργεια παιχνιδιών ανάγνωσης για παιδιά (π.χ. παραμυθούδες, ηθοποιούς, παιδοψυχολόγους)
- συντονισμό για τη δημιουργία ηχητικών αρχείων με πανεπιστημιακές σημειώσεις για φοιτητές με σοβαρά προβλήματα όρασης 
- επαφές με στούντιο ηχογράφησης
- επικοινωνία με χορηγούς & υποψήφιους χορηγούς
- επικοινωνία με εκδοτικούς οίκους
- επικοινωνία με ιδρύματα & φορείς
- επικοινωνία με Μ.Μ.Ε.
- διαχείριση διαδικτυακών μέσων κοινωνικής δικτύωσης (social media)
- συμμετοχή στο 5ο ετήσιο συνέδριο Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης, που θα πραγματοποιηθεί στις 25.06.2015 στο ξενοδοχείο Hilton στην Αθήνα (σε κυλιόμενες βάρδιες από τις 13:00 ως τις 19:00)

Κάθε άλλη ιδέα εθελοντικής προσφοράς εννοείται πως είναι ευπρόσδεκτη!

Όποιος ενδιαφέρεται να ενώσει τις δυνάμεις του με το δίκτυο «Διαβάζω για τους Άλλους», μπορεί να επικοινωνήσει με την Κατερίνα Οικονομίδη (κιν. 6949-086149 & e-mail: info@giatousallous.gr)

Αν πάλι, κάποιος ενδιαφέρεται να στηρίξει την ομάδα ως χορηγός, δεν έχει παρά να επικοινωνήσει με την Αργυρώ Σπυριδάκη ή τη Δώρα Μαντζώρου (κιν. 6936-670970 & 6946-717341 & e-mail: sponsors@giatousallous.gr)

Αλλά και οποιοσδήποτε χρήστης του ίντερνετ, μπορεί εύκολα να βοηθήσει την προσπάθεια, κοινοποιώντας απλώς τις δράσεις, τους στόχους, το όραμα και τις ανάγκες του δικτύου.

Οι ακόλουθοι σύνδεσμοι οδηγούν σε διαδικτυακούς τόπους του δικτύου «Διαβάζω για τους Άλλους»:

22.4.15

Ζώα & Ηθική



ομιλία του Βαγγέλη Πρωτοπαπαδάκη, Λέκτορα Εφαρμοσμένης Ηθικής στο ΕΚΠΑ


ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΖΩΩΝ (σύνοψη):
αναδημοσίευση από  PET THERAPY


Για τον Νόμο, ένα ζώο είναι “res mobilis” (κινητό αντικείμενο). Κοινωνικά δικαιώματα τα ίδια τα ζώα δεν αναγνωρίζουν. Πολιτικά… ούτε Λόγος! Μιλώντας για τα δικαιώματα των ζώων, ουσιαστικά αναφερόμαστε στα ηθικά δικαιώματά τους.
Η ηθική ωστόσο, αποτελεί κατασκευή που υφίσταται μόνο εντός της ανθρώπινης κοινωνίας. Υπάρχει για να ρυθμίζει όσες σχέσεις δεν μπορεί να οριοθετήσει ο νόμος. Η ηθική είναι λεπτοφυής, καλύπτει τις δευτερογενείς ανάγκες των μελών μιας κοινωνίας και εξυπηρετεί όχι τα στοιχειώδη συμφέροντά τους, αλλά τα βέλτιστα.
Η ηθική, εν ολίγοις, συμπληρώνει τον νόμο, ορίζει όσα δεν επιβάλλει εκείνος. Αποστολή της μοιάζει να είναι η λειτουργία ενός κόσμου εντός του οποίου να αξίζει ο άνθρωπος να ζει. Το ουσιωδέστερο χαρακτηριστικό της ηθικής είναι πως αποτελεί σύμβαση, έχει δηλαδή την εντολή όλων των μελών μιας κοινότητας, κατά τρόπο άρρητο, δια της συμμετοχής τους και της κοινής αποδοχής των προσυμφωνημένων.
Επιπλέον, η έννοια της ηθικής καταλύεται σε συνθήκες καταναγκασμού. Μ’ άλλα λόγια, είναι συνώνυμη όχι μόνο του ορθού Λόγου αλλά και της ελεύθερης βούλησης. Η άγνοια είναι παραδεκτή ως μορφή έσχατης εσωτερικής ανελευθερίας. Αντίστροφα, η γνώση καθιστά τον άνθρωπο υπεύθυνο, δηλαδή ηθικά υπόλογο. Η γνώση συνιστά προϋπόθεση της ελευθερίας και η ελευθερία αντίστοιχα, της ηθικής.
Τα προηγούμενα εξηγούν γιατί τα ζώα δεν μπορούν να συμμετέχουν άμεσα στην ηθική, δηλαδή γιατί δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως ηθικά πρόσωπα.
Τα ζώα αναμεταξύ τους, δεν μπορούν να παράσχουν ή να λάβουν συμβουλές, ούτε είναι σε θέση να δεσμευτούν έναντι των δικαιωμάτων των ανθρώπων. Πέραν αυτών, ακόμα και οι τυχόν μη-αρεστές συμπεριφορές των ζώων,  δεν μπορούν να εκληφθούν ως παραβιάσεις των ανθρώπινων δικαιωμάτων, αλλά μόνο ως η υπακοή των ζώων στα ένστικτά τους.
Τα ζώα δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι ικανά να βλάψουν σκόπιμα τους ανθρώπους, γιατί δεν αντιλαμβάνονται τους ανθρώπινους κανόνες, οι δικές τους κοινωνίες δεν είναι δομημένες με ανθρώπινη λογική.
Η συνύπαρξη όμως ανθρώπων και ζώων, έχει τη δύναμη να μας απομακρύνει από την επικίνδυνη τάση μας προς τον ανθρωποκεντρισμό.
Όσον αφορά την ελευθερία, τα ζώα δεν είναι ελεύθερα, τουλάχιστον όχι με τον τρόπο που είναι οι άνθρωποι, γιατί οι αντιδράσεις των ζώων είναι προκαθορισμένες από τη φύση τους, επιβάλλονται από τα ένστικτά τους.
Για παράδειγμα, τα ζώα αδυνατούν να υπερβούν το ένστικτό της αυτοσυντήρησης, υπέρβαση που οι άνθρωποι συχνά πραγματοποιούν στο όνομα μιας ιδέας. Τα ζώα δεν διαθέτουν προσωπική ταυτότητα, δεν έχουν συνείδηση του εαυτού τους ως ενιαία διαχρονική υπόσταση.
Η χρήση λοιπόν της έκφρασης «δικαιώματα των ζώων» μοιάζει να μην εξυπηρετεί, υπό την έννοια πως τα ζώα δεν είναι πρόσωπα, κατ΄ επέκταση ούτε ηθικά πρόσωπα, χωρίς πάντως αυτό να σημαίνει πως πρέπει να είναι έρμαια των δικών μας ορέξεων.
Τα ζώα δικαιούνται προστασίας, γιατί οι άνθρωποι, ως ηθικά πρόσωπα, φέρουμε ευθύνη ακόμα και για τα μη-πρόσωπα. Αλλιώς ειπωμένο, τα ζώα μπορεί να μην έχουν δικαιώματα, έχουμε όμως οι άνθρωποι υποχρεώσεις έναντι των ζώων.

σώζοντας απλώς ανθρώπινες ζωές...



Τρεις ζωές χάθηκαν άδικα στο Ζέφυρο της Ρόδου, μια μάνα με τον πεντάχρονο γιο της κι ένας άντρας. Σώθηκαν όμως όλοι οι άλλοι. Οι πρόσφυγες-ναυαγοί που επέζησαν, χρωστάνε τη ζωή τους στους εθελοντές που βούτηξαν για να τους βγάλουν στη στεριά. Όλοι οι υπόλοιποι, χρωστάμε στους εθελοντές ένα πολύτιμο μάθημα ανθρωπιάς.

Στη φωτο, ένας απ’ τους περήφανους πατριώτες, ο επαγγελματίας οπλίτης, Αντώνης Ντεληγιώργης. Κατάγεται από τη Λέρο και υπηρετεί στη Ρόδο. Ήταν εκτός υπηρεσίας την ώρα που αντιλήφθηκε την τραγωδία. Και έσπευσε μαζί με άλλους να βοηθήσει. Εδώ κρατάει μία απ’ τις γυναίκες που έσωσε. Κάποιες απ’ τις γυναίκες που γλίτωσε ήταν έγκυες. Μία ήτανε ετοιμόγεννη. Συνολικά, φρόντισε να σωθούν είκοσι ανθρώπινες ζωές.

Η πράξη των εθελοντών κέρδισε έτσι κι αλλιώς τον σεβασμό κάθε φυσιολογικού ανθρώπου. Νομίζω όμως πως αξίζουν λίγη επιπλέον προσοχή τα λόγια του Αντώνη Ντεληγιώργη: «είδα κάποια κυρία, τη βοήθησα, την έβγαλα έξω, την έβαλα στον ώμο, την άφησα έξω, ξαναβούτηξα για άλλον έναν κύριο...».   

Κάποιοι στο πρόσωπο κάθε απελπισμένου πρόσφυγα δε βλέπουν παρά έναν ακόμα «ανεπιθύμητο λαθρομετανάστη». Δόξα τω Θεώ, κάποιοι άλλοι μπορούν και βλέπουν μόνο μια κυρία ή έναν κύριο σε κίνδυνο.

19.4.15

let's fly!

το πανεπιστημιακό άσυλο πέθανε λόγω γήρατος;



Η ιστορία του πανεπιστημιακού ασύλου στην Ελλάδα, γέρασε πια κι αυτή, μαζί με τους αγωνιστές του Πολυτεχνείου. Όλα ξεκίνησαν πριν από σαράντα δύο χρόνια. Οι μεγαλύτεροι θυμούνται ασφαλώς ή έστω έχουν ακουστά τη μεγαλειώδη κατάληψη στη Νομική, τον Φεβρουάριο του 1973.

Για τους νεότερους, χρειάζεται ίσως να επισημανθεί πως στις 21 εκείνου του Φλεβάρη, περίπου τέσσερις χιλιάδες φοιτητές κατέλαβαν το κτίριο της σχολής στην οδό Σόλωνος. Από την ταράτσα καλούσαν τον λαό της Αθήνας να συμπαρασταθεί στον αγώνα τους, απαγγέλλοντας τον όρκο:

«Εμείς οι φοιτητές των Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων ορκιζόμαστε στο όνομα της Ελευθερίας να αγωνισθούμε μέχρι τέλους για την κατοχύρωση των ακαδημαϊκών ελευθεριών, του πανεπιστημιακού ασύλου και της ανακλήσεως όλων των καταπιεστικών νόμων και διαταγμάτων».

Οι πρυτανικές αρχές της περιόδου ανέχτηκαν σιωπηλά την κατάληψη και δεν ζήτησαν την επέμβαση της αστυνομίας. Ας τονιστεί όμως η ιδιαιτερότητα της συγκυρίας, πως δηλαδή τότε επρόκειτο για φοιτητές, φοιτητές που είχαν εξεγερθεί εναντίον τυράννων. Αμέτρητοι πολίτες μάλιστα, ανάμεσα στους οποίους ήταν πολιτικοί αλλά και άνθρωποι του πνεύματος, έσπευσαν να υπερασπιστούν τους νεαρούς καταληψίες.

Παρ’ όλα αυτά, αστυνομικές δυνάμεις εισέβαλλαν την επομένη στη Νομική και έπαυσαν δια της βίας την κατάληψη. Η συνέχεια, τον Νοέμβριο του ίδιου έτους στο Πολυτεχνείο, είναι λίγο-πολύ γνωστή σε όλους, οπότε θα ήταν άσκοπη οποιαδήποτε αναφορά στα γεγονότα που γιορτάζονται κάθε χρόνο έκτοτε, στις 17 αυτού του μήνα, παρότι πλέον ολοένα και πιο ξέθωρα.

Εκείνο που αξίζει να σημειωθεί είναι πως η προστασία του πανεπιστημιακού ασύλου τέθηκε ως ζήτημα αφότου η χώρα απαλλάχτηκε από τους δικτάτορες, εξ’ αφορμής των δικών τους τρομοκρατικών κατασταλτικών μεθόδων και με γνώμονα την αποκατάσταση της Δημοκρατίας στον τόπο και την διασφάλισή της σε βάθος χρόνου.

Το πρώτο διάστημα μετά την πτώση της Χούντας, οι υπουργοί παιδείας άλλαζαν σαν τα πουκάμισα. Και βρίσκω πως έχουν ενδιαφέρον τα λόγια του νομικού Παναγιώτη Ζέπου (1908-1985), ο οποίος διετέλεσε δεύτερος κατά σειρά υπουργός παιδείας της μεταπολίτευσης (υπηρέτησε το διάστημα 21.11.1974 - 05.01.1976, επί πρωθυπουργίας Κ. Καραμανλή).

Εν έτει 1975, σε συνεδρίαση της Ολομέλειας της Βουλής, και ειδικότερα στη διάρκεια συζήτησης επί του Συντάγματος που ψηφίστηκε και άρχισε να ισχύει τον Ιούνιο της ίδιας χρονιάς (το οποίο ως γνωστόν καθιέρωσε ως πολίτευμα της Ελλάδας την Προεδρευομένη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία), αναφέρθηκε στο δίκαιο του πανεπιστημιακού ασύλου ως εξής:

«Είναι κάτι τι το οποίον βεβαίως εξυπηρετεί ωρισμένας ιδέας, αλλά είναι και κάτι τι το επικίνδυνον. Διότι, συνταράσσει ή ταράσσει την ενιαίαν λειτουργίαν της πολιτείας. Δεν είμαι -και θέλω αυτό να το τονίσω σαφέστατα από του βήματος αυτού!- εναντίον της ιδέας του πανεπιστημιακού ασύλου. Αλλά φοβούμαι την συνταγματικήν κατοχύρωσιν μιας τοιαύτης διατάξεως. Διότι δεν γνωρίζω -και με συγχωρείτε δια την αγραμματοσύνην μου- πού είναι δυνατόν μία τέτοια συνταγματική διάταξις να μας οδηγήση. Θα προτιμούσα αυτό, εάν τυχόν παραστή ανάγκη να ρυθμισθή με κάποιον νόμον, αλλά όχι με συνταγματικήν διάταξιν. Διότι φοβούμαι ότι είναι ενδεχόμενον να αντιμετωπίσωμεν προβλήματα από μίαν τοιαύτην συνταγματικήν διάταξιν τα οποία ουδεμία πτέρυξ εις την αίθουσαν αυτήν θα είναι δυνατόν να αποδεχθή».

Δύο χρόνια μετά, και συγκεκριμένα στις 23 Μαρτίου 1977, ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Ευστράτιος Μπλέτσας, σε σχετική γνωμοδότησή του προς το Υπουργείο Δημοσίας Τάξεως, επεσήμανε ότι το πανεπιστημιακό άσυλο «έγκειται εις την εκ της συνταγματικώς κατοχυρωμένης ελευθερίας της τέχνης και της επιστήμης, ως και της ερεύνης και διδασκαλίας».

Διευκρίνισε δε, πως «η παρουσία της αστυνομικής αρχής και η υπ’ αυτής ενέργεια των εκ των νόμων επιβαλλόμενων εις αυτήν, εις προσιτούς εις πάντα πανεπιστημιακούς χώρους» καθώς και «προκειμένου περί περικλείστων πανεπιστημιακών χώρων, εφ’ όσον αι είσοδοι προς αυτούς παραμένουσι ανοικταί δια την ανέλεγκτον είσοδον των βουλομένων, δεν χρήζει της αδείας οιουδήποτε».

Εν ολίγοις, σύμφωνα με το εν λόγω έγγραφο, το πανεπιστημιακό άσυλο δεν αφορούσε κάλυψη τυχόν παρεκτροπών εάν αυτές προσελάμβαναν τον χαρακτήρα εγκλήματος, εξ επαγγέλματος διωκτέου. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η έφοδος της αστυνομίας θεωρούταν επιβεβλημένη εκ των καθηκόντων της, συνεπώς δεν προϋπόθετε πρότερη έγκριση των πρυτανικών αρχών.

Μετά λοιπόν την απομάκρυνση των Συνταγματαρχών από την εξουσία και μέχρι το 1982, που πλέον το πανεπιστημιακό άσυλο κατοχυρώθηκε νομοθετικά, η έννοιά του ουδέποτε κρίθηκε επίσημα συνώνυμη με την προστασία της ασυδοσίας ή της παρανομίας. Μονό κατά παράφραση δινόταν τέτοια ερμηνεία κι όταν εφαρμοζόταν τοιουτοτρόπως, εφαρμοζόταν επί της ουσίας αυθαίρετα.

Η ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον Α. Παπανδρέου το 1981, δεν άργησε να οδηγήσει σε νομική κατοχύρωση «της ακαδημαϊκής ελευθερίας, της ελεύθερης επιστημονικής αναζήτησης και της ελεύθερης διακίνησης των ιδεών» εντός των πανεπιστημίων της χώρας.

Την επόμενη κιόλας χρονιά, ο Νόμος περί της δομής και λειτουργίας των ΑΕΙ (1268/16.07.1982), εκτός από τις διατάξεις που αφορούσαν τη διάρθρωση και αυτοδιοίκησή τους, ήταν σαφής και ως προς το περιεχόμενο της έννοιας του πανεπιστημιακού ασύλου.

Ενδυναμώθηκαν τότε -και για αυτόν τον σκοπό- οι φοιτητικοί συνδικαλιστικοί φορείς (βλ. άρ. 2, παρ. 3) και ορίστηκε τριμελές όργανο, αποτελούμενο από τον πρύτανη (ή τον νόμιμο αναπληρωτή του), έναν εκπρόσωπο των φοιτητών και ένα μέλος του διδακτικού ερευνητικού προσωπικού, ως το μόνο αρμόδιο να άρει την απαγόρευση επέμβασης της «δημόσιας δύναμης» σε οποιονδήποτε χώρο ανήκε σε ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα της χώρας (βλ. άρ. 2, παρ. 5 & 6).

Ο Νόμος του ’82 δικαιολογούσε την εισβολή της εξουσίας εντός των πανεπιστημίων άνευ αδείας του αρμόδιου οργάνου, μόνο εφ' όσον διαπράττονταν «αυτόφωρα κακουργήµατα ή αυτόφωρα εγκλήµατα κατά της ζωής» (βλ. αρ. 2, παρ. 7) και προέβλεπε για τους παραβάτες φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών (βλ. αρ. 2, παρ. 8).

Το ζήτημα βέβαια που επιχειρήθηκε να διευθετηθεί από τον νομοθέτη εκείνης της εποχής, ήταν και παραμένει λεπτοφυές και εξαιρετικά πολύπλοκο. Η ιδιαίτερη φύση του προβλήματος άλλωστε, σε συνδυασμό με επιμέρους πολιτικά συμφέροντα, σηματοδότησαν μία σειρά από λιγότερο ή περισσότερο έντονες επικρίσεις του Νόμου εκείνου.

Στην πράξη, η εφαρμογή του φαίνεται πως ήταν όντως δυσχερής, γιατί η συνεννόηση των τριών μελών του καθ’ ύλην αρμόδιου οργάνου για την άρση του πανεπιστημιακού ασύλου, σήμαινε καθυστερήσεις, ενώ η απαιτούμενη ομοφωνία μεταξύ τους παρουσίαζε προφανείς δυσκολίες. Επιπλέον, ο Νόμος αυτός κατηγορήθηκε ευρύτερα πως ευνοούσε την εντός των πανεπιστημίων διενέργεια παράνομων πράξεων και άρα ενθάρρυνε εν γένει την εγκληματικότητα.

Χρειάστηκε όμως μία εικοσιπενταετία αλλεπάλληλων τριβών αναφορικά με το θέμα, μέχρι που πια το 2007, με υπουργό παιδείας τότε τη Μαριέττα Γιαννάκου (η οποία σε έναν βαθμό χρεώθηκε προσωπικά το κόστος αυτής της αλλαγής) και κατόπιν πολύμηνων ενόσω σφοδρών αντιδράσεων από τον κόσμο της εγχώριας ανώτατης παιδείας (μαζικών φοιτητικών κινητοποιήσεων, κύματος καταλήψεων, διαδοχικών και διαρκών απεργιών των καθηγητών, συλλαλητηρίων διαμαρτυρίας που περιέλαβαν βίαιες συγκρούσεις με τις Αρχές), εν τέλει στις 8 Μαρτίου υπερψηφίστηκε νέος Νόμος-πλαίσιο, μέσω του οποίου πέραν άλλων μεταρρυθμίσεων σε κρίσιμα για την τριτοβάθμια εκπαίδευση ζητήματα, αναπροσαρμόστηκε και αυτό του πανεπιστημιακού ασύλου (Ν. 3549/2007, άρ. 3, παρ. 3-9).

Αποσαφηνίστηκε έκτοτε πως η κατοχύρωση του πανεπιστημιακού ασύλου αφορά αποκλειστικά την προάσπιση των ακαδημαϊκών ελευθεριών και του δικαιώματος στη γνώση και τη μάθηση στην ανώτατη παιδεία, με σκοπό να αποτραπεί οποιαδήποτε κατάχρησή του υπέρ πράξεων άσχετων με τη λειτουργία των ΑΕΙ.

Ειδικότερα, η ασυλία ορίζεται έως σήμερα σαφώς ως παρεχόμενη κατ’ αποκλειστικότητα στα μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας, δηλαδή στους φοιτητές και στους εργαζόμενους σε αυτά, και όχι σε άλλα πρόσωπα (άρ. 3, παρ. 3).

Όμως, η ισχύς της περιορίστηκε μόνο στους εκπαιδευτικούς και ερευνητικούς πανεπιστημιακούς χώρους και όχι σε όλους ανεξαιρέτως τους χώρους του πανεπιστημίου. Επί λέξει, αναφέρεται στον τρέχοντα Νόμο πως «οι χώροι αυτοί καθορίζονται με απόφαση και ευθύνη της Συγκλήτου για τα Πανεπιστήμια και της Συνέλευσης για τα Τ.Ε.Ι.» (άρ. 3, παρ. 4).

Επίσης, η όποια επέμβαση της αστυνομίας χαρακτηρίζεται έκτοτε επιτρεπτή μόνο παρουσία εκπροσώπου της δικαστικής αρχής (βλ. ό. π.) και κατόπιν πρόσκλησης ή άδειας όχι εκ μέρους του προγενέστερα αρμόδιου τριμελούς οργάνου, αλλά πλέον από το πρυτανικό συμβούλιο ή τη διοικούσα επιτροπή (αν πρόκειται για ΑΕΙ) ή το συμβούλιο (αν πρόκειται για ΤΕΙ), και όχι με ομοφωνία όπως ίσχυε ως τότε, αλλά με απλή πλειοψηφία (άρθρο 3 παρ. 5 & 9).

Εξαίρεση, δηλαδή επέμβαση της αστυνομίας άνευ άδειας, αποτελούν τα αυτόφωρα κακουργήματα και τα αυτόφωρα εγκλήματα κατά της ζωής (άρ. 3, παρ. 6), ενώ η παραβίαση αυτών των περιορισμών συνέχισε να αποτελεί ιδιώνυμο ποινικό αδίκημα, με πρόβλεψη τουλάχιστον εξάμηνης φυλάκισης (άρ. 3, παρ. 7).

Εν κατακλείδι, ο θεσμός του πανεπιστημιακού ασύλου, βάσει του ισχύοντος Νόμου, εσφαλμένα θεωρείται πως επιτρέπει συνθήκες ασυδοσίας ή ατιμωρησίας. Στην πραγματικότητα συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο: ο Νόμος προστατεύει τη λειτουργία των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων από οποιονδήποτε, ο οποίος χωρίς να ανήκει στην κοινότητά τους, επιχειρεί να την παρακωλύσει ή να την καταλύσει.

Εξηγώ τέλος πως δεν ανήκω σε αυτούς που συμπαθούν τους Νόμους. Αναγνωρίζω όμως αφ’ ενός την αναγκαιότητά τους, αφ’ ετέρου το ότι υπερβαίνουν αναμφισβήτητα τυχόν ζητήματα αρέσκειας ή απαρέσκειας.

Πιο απλά, όποιος πολίτης θεωρεί ότι ένας Νόμος εν ισχύ είναι λιγότερο δίκαιος απ’ όσο θα ’πρεπε, στις Δημοκρατίες είναι απολύτως ελεύθερος, τυπικά τουλάχιστον, να κινηθεί με κάθε θεμιτό τρόπο και να οργανωθεί με άλλους της ίδιας άποψης, προκειμένου να επιτευχθεί η αντικατάστασή του από άλλον, δικαιότερο.

Βέβαια, το τι είναι σε θέση να καταφέρουν μερικοί πολίτες αν τυχόν διαφωνούν με το περιεχόμενο ενός ισχύοντος Νόμου, είναι άλλου παπά ευαγγέλιο. Όπως άλλου παπά ευαγγέλιο είναι και το πώς ερμηνεύεται ένας Νόμος από τους εκάστοτε φορείς εξουσίας, άρα και με ποιον ακριβώς τρόπο εφαρμόζεται, πότε και πως παρακάμπτεται, και γιατί ενίοτε αντικαθίσταται από άλλον βολικότερο, φορές εσπευσμένα και με συνοπτικές διαδικασίες.


27.3.15

την Κυριακή διαμαρτυρόμαστε...



ενάντια στις σφαγές
ενάντια στα εκτροφεία-κολαστήρια
ενάντια στα πειράματα σε ζώα
ενάντια στα γουναράδικα
ενάντια σε τσίρκα και ζωολογικούς κήπους 
ενάντια στην κάθε μορφής κακοποίηση ζώων

δίνουμε ειρηνικά το παρόν 
σε Αθήνα & Σαλονίκη
...

12.3.15

θυσιάστηκε Εκείνος. δεν αρκεί;


Λέει ο Κύριος: «Προσφέρατε σε θυσία τόσα πρόβατα και βοοειδή, μα δεν Μου δίνει ευχαρίστηση το αίμα των δαμαλιών, των προβάτων και των κατσικιών. Όταν εσείς σηκώνετε τα χέρια, Εγώ παίρνω τα μάτια από πάνω σας και όταν προσεύχεστε δεν σας ακούω, γιατί τα χέρια σας είναι γεμάτα αίματα»σαΐα, 1.5)
Η πίστη μας προς τον Θεό πρέπει να εκδηλώνεται με πράξεις αγάπης και όχι με θυσίες.
Ιησούς Χριστός (Ματθαίος Κεφ 9,13 & 12,7)
Εγώ ειμί ο ποιμήν ο καλός, ο ποιμήν ο καλός την ψυχήν αυτού τίθησιν υπέρ των προβάτων.
(Ιωάννη, 10:11)
Δεν πρέπουν σε χριστιανούς θυσίες μετά τη Θυσία του Χριστού.
(Απόστολος Παύλος Προς Εβραίους Επιστολή 10: 1-18)
Ο δίκαιος οφείλει να επιμελείται τη ζωή του κτήνους.
(Αγ. Γραφή, Παρ. ΙΒ΄ 10)
Ου φονεύσεις.
(η έκτη από τις δέκα εντολές)
Όποιος σκοτώσει μια αγελάδα, αμαρτάνει σα να έχει σκοτώσει έναν άνθρωπο.
(Ησαΐα, 66.3)
Σου δίνω χόρτα και καρπούς για τροφή.
(Γένεση, 1:29)
Να μη φας κρέας με τη ζωή μέσα του, με το αίμα του… γιατί θα ζητήσω το αίμα της δικής σου ζωής.
(Γένεση, 9.4)
Αγάπη θέλω και όχι θυσίες, γνώση του Θεού και όχι ολοκαυτώματα.
(Π.Δ. Ωσηέ, Κεφ. 6,6)

πηγή: ανάρτηση της Veggie Green στο Facebook, στις 10.03.2015

9.3.15

Μελίνα... τα σέβη μου!


Ο Άρης Δημοκίδης παρουσίασε στις 26.12.2014 στα ΜΙΚΡΟΠΡΑΓΜΑΤΑ του, που φιλοξενούνται στην ηλεκτρονική πλατφόρμα της LIFO το ντοκιμαντέρ της Μαρίας Χαρίτου "το μοίρασμα" (ή "silver lining").

Στο εννιάλεπτο ταινιάκι αποτυπώνεται η προσπάθεια της 24χρονης Μελίνας να βοηθήσει ανθρώπους στους δρόμους της Αθήνας που έχουν ανάγκη από ένα πιάτο φαγητό ή λίγα ρούχα και σίγουρα από ένα χαμόγελο και μια καλή κουβέντα.

Εγώ έτυχε να δω το δημοσίευμα με αρκετή καθυστέρηση, σήμερα πια. Και παρακολούθησα το βίντεο με συγκίνηση. Παιδιά σαν τη Μελίνα, που κάνουν τις ευαισθησίες τους πράξεις, όσο ασήμαντες κι αν μοιάζουν εξ' όψεως αυτές οι πράξεις, λέω πως είναι η ελπίδα του τόπου μας.


βαθιά υπόκλιση!




το αρχαιότερο και ψηλότερο δέντρο στον κόσμο 
μετράει σήμερα περίπου τρεις χιλιετίες ζωής
και βρίσκεται στον Εθνικό Δρυμό Σεκόγια στην Καλιφόρνια.

λόγω του μεγέθους της, αυτή η γιγάντια σεκόγια, ύψους 76 μέτρων,
αποτυπώθηκε ολόκληρη φωτογραφικά για πρώτη φορά τον Νοέμβριο 2012.

η υπέροχη εικόνα χρειάστηκε ψηφιακό μοντάζ 126 διαφορετικών φωτογραφιών
και δημοσιεύτηκε τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους στο περιοδικό National Geographic. 



8.3.15

το πιο όμορφο άγγιγμα


Το υπέροχο κάδρο το χρωστάμε σε έναν χρήστη του Facebook, τον Ηρακλή Πνευματικακάκη, ο οποίος απαθανάτισε με την κάμερά του τη στιγμή που ένας νέος στην οδό Πανεπιστημίου πρόσφερε τα παπούτσια που αγόρασε σε έναν ξυπόλητο άστεγο. 

Τη φωτο τη βρήκα στο κουτί της Πανδώρας  και το δημοσίευμα είχε τίτλο "μάθημα ανθρωπιάς στο κέντρο της Αθήνας".

28.2.15

the weight


"Οι άνθρωποι υποφέρουμε εξαιτίας της οπτικής μας προς τα πράγματα. Τη στιγμή όμως που απελευθερωνόμαστε από την ολέθρια οπτική, αυτομάτως η οδύνη παύει."

Thich Nhat Hanh (Βιετναμέζος Δάσκαλος, γεν. 1926)

12.2.15

για τους φίλους, Alfie

οι νεαροί διασωθέντες πιγκουίνοι, με τα πουλοβεράκια τους, βρίσκονται στην Αυστραλία

ομοίως και ο δημιουργός τους, Alfred Date, 
που στα 109 του μάλλον είναι ο γηραιότερος άνθρωπος στη μακρινή ήπειρο
και όντας σε γηροκομείο, συνεχίζει την αγαπημένη του ασχολία... το πλέξιμο.

28.1.15

να το δω κι ας πεθάνω! :-D


αυτό ακριβώς!


12 μυστικές αλήθειες για τη δημιουργική σκέψη


Το κείμενο που ακολουθεί είναι γραμμένο από έναν γκουρού της δημιουργικότητας, τον Αμερικανό Michael MichalkoΚατά τη γνώμη μου, αυτός ο δωδεκάλογος είναι απ’ τα πιο όμορφα, πιο διδακτικά και πιο χρήσιμα κείμενα που έχουν γραφτεί ποτέ.

Στα ελληνικά μεταφράστηκε από τη χαρισματική Θεσσαλονικιά δασκάλα και συγγραφέα, Άννα Παππά. Στο δικό της ιστολόγιο άλλωστε το εντόπισα, εν μέσω άλλων αξιόλογων κειμένων. Και αποφάσισα να το δανειστώ, για να βοηθήσω να διαβαστεί απ’ όσο το δυνατόν περισσότερους Έλληνες.


1. Είσαι δημιουργικός! Ο καλλιτέχνης δεν είναι κάποιο ειδικό άτομο. Ο κάθε ένας από εμάς είναι ένα ξεχωριστό είδος καλλιτέχνη. Ο καθένας μας γεννήθηκε για να σκέπτεται δημιουργικά και αυθόρμητα. Η μόνη διαφορά μεταξύ ενός δημιουργικού ανθρώπου και ενός μη δημιουργικού είναι μια μικρή δοξασία: Οι δημιουργικοί πιστεύουν ότι όντως είναι δημιουργικοί. Αντίθετα, αυτοί που νομίζουν ότι δεν είναι δημιουργικοί, τελικά, δεν είναι δημιουργικοί. Από τη στιγμή που θα πιστέψεις στον εαυτό σου αρχίζεις να αναζητάς τις δεξιότητες που χρειάζεσαι ώστε να εκφράσεις την ταυτότητά σου και τα πιστεύω σου. Να γιατί αυτοί που πιστεύουν ότι είναι δημιουργικοί, τελικά γίνονται δημιουργικοί. Αν όμως πιστεύεις ότι δεν είσαι δημιουργικός δεν υπάρχει λόγος να διδαχθείς και να μάθεις πώς θα γίνεις δημιουργικός, απλά γιατί δεν πρόκειται να γίνεις. Στην πραγματικότητα, πιστεύοντας ότι δεν είσαι δημιουργικός απαλλάσσεις τον εαυτό σου από την προσπάθεια ή τη δοκιμασία για κάτι καινούριο. Όταν κάποιος σου λέει ότι δεν είναι δημιουργικός, τότε μιλάς με κάποιον που δεν έχει ενδιαφέρον και ούτε θα κάνει κάποια προσπάθεια να γίνει.

2. Η δημιουργική σκέψη είναι (ήδη) έργο. Πρέπει να διακατέχεσαι από πάθος και αποφασιστικότητα για να βρεις τον τρόπο της πραγματοποίησης νέων και διαφορετικών ιδεών. Μετά πρέπει να έχεις υπομονή και εγκαρτέρηση απέναντι σε κάθε εμπόδιο. Οι μεγαλοφυΐες εργάζονται σκληρά και με πάθος για να πραγματοποιήσουν απίστευτο αριθμό ιδεών, οι περισσότερες από τις οποίες είναι κακές. Πράγματι, περισσότερα κακά ποιήματα γράφτηκαν από μεγάλους ποιητές, παρά από μικρούς. Ο Edison υλοποίησε 3,000 διαφορετικές ιδέες για συσκευές φωτισμού προτού τις αξιολογήσει για την πρακτικότητα και την ωφελιμότητά τους. Ο Mozart, στη διάρκεια της σύντομης ζωής του, συνέθεσε περισσότερα από 600 μουσικά έργα, μεταξύ των οποίων 41 συμφωνίες και κάπου 40 όπερες και (θρησκευτικές) λειτουργίες. Ο Rembrandt παρήγαγε γύρω στους 650 πίνακες και 2,000 άλλα σχέδια, ενώ ο Picasso μας άφησε περισσότερες από 20,000 δημιουργίες κι ο Shakespeare 154 σονέτα. Μερικά ήταν αριστουργήματα, μερικά δεν ήταν καλύτερα από αυτά που οι υπόλοιποι σύγχρονοί του θα μπορούσαν να γράψουν, και μερικά ήταν απλώς κακά.

3. Κάνε τις κινήσεις που θα σε κάνουν δημιουργό. Όταν παράγεις ιδέες ενεργοποιείς αδρανείς, μέχρι εκείνη την ώρα, νευρικές συνάψεις που γυρίζουν τον εγκέφαλό σου από το off στο on. Όταν συλλαμβάνεις ιδέες αναγκάζεις τον εγκέφαλό σου να αυξήσει την επικοινωνία μεταξύ των νευρώνων του. Όσο πιο πολύ προσπαθείς να συλλάβεις καινούριες ιδέες τόσο πιο δραστήριος γίνεται ο εγκέφαλός σου και τόσο πιο δραστήριος γίνεσαι κι εσύ. Αν θέλεις να γίνεις καλλιτέχνης και αυτό που κάνεις είναι να ζωγραφίζεις έναν πίνακα κάθε μέρα, τελικά θα γίνεις καλλιτέχνης. Πιθανόν να μην γίνεις ένας Vincent Van Gogh, θα γίνεις όμως πολύ πιο σπουδαίους καλλιτέχνης από κάποιον που δεν προσπάθησε ποτέ.

4. Ο εγκέφαλός σου δεν είναι computer. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι ένα δυναμικό σύστημα, το οποίο συνεχώς εξελίσσει τα πρωτόκολλα λειτουργίας του αντί να υπολογίζει στατικά, όπως κάνει το κομπιούτερ. Ο εγκέφαλός μας εξελίσσεται και ανατροφοδοτείται με την ενέργεια που παράγεται από τις εμπειρίες του, πραγματικές ή φανταστικές. Μπορούμε λοιπόν να αποκομίσουμε εμπειρία, απλά δημιουργώντας την με την φαντασία μας. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν μπορεί να διακρίνει τη διαφορά μεταξύ μιας πραγματικής εμπειρίας και μιας εμπειρίας που φαντασιώθηκε ζωηρά και με λεπτομέρειες. Αυτή η ανακάλυψη είναι που κατέστησε ικανό τον Albert Einstein να επινοήσει, μέσα από πειράματα με σενάρια καθαρής φαντασίας, τις επαναστατικές θεωρίες σχετικά με το σύμπαν και τον χρόνο. Μια μέρα, για παράδειγμα, φαντασιώθηκε ότι είναι ερωτευμένος. Δύο εβδομάδες μετά φαντασιώθηκε μία συνάντηση με τη γυναίκα που ερωτεύτηκε. Αυτό τον οδήγησε στη σύλληψη της θεωρίας της αναιτιότητας, (ότι δηλ. δεν υπάρχει προφανής αιτία για κάθε τι που συμβαίνει). Η ίδια διαδικασία (της επεξεργασίας των εμπειριών) ήταν που επέτρεψε και στον Walt Disney να δώσει ζωή στις φαντασιώσεις του.

5. Δεν υπάρχει καμία σωστή απάντηση! Η πραγματικότητα είναι διφορούμενη. Ο Αριστοτέλης είπε ότι η πραγματικότητα είναι είτε Α, είτε Β. Δεν μπορεί να είναι και τα δύο. Ο ουρανός είτε είναι μπλε, είτε δεν είναι. Αυτός όμως ο τρόπος σκέψης, μαύρο-άσπρο, δεν αντιστοιχεί στην πραγματικότητα, αφού ο ουρανός έχει ένα δισεκατομμύριο διαφορετικές αποχρώσεις του μπλε. Οι φυσικοί ανακάλυψαν ότι το φως μπορεί να είναι είτε σωματίδιο, είτε κύμα ανάλογα με τον παρατηρητή. Το μόνο βέβαιο στη ζωή είναι η αβεβαιότητά της. Όταν προσπαθεί κανείς να βρει νέες ιδέες, καλό είναι να μην τις κρίνει καθώς αυτές έρχονται. Τίποτα δεν σκοτώνει την δημιουργικότητα πιο γρήγορα από την αυτοκριτική των ιδεών τη στιγμή της δημιουργίας τους. Ας σκεφτόμαστε λοιπόν ότι όλες τις ιδέες μας είναι πραγματοποιήσιμες και ας φτιάχνουμε όσες περισσότερες μπορούμε, προτού αποφασίσουμε ποια θα διαλέξουμε. Ο κόσμος δεν είναι ούτε λευκό ούτε μαύρο. Ούτε γκρι.

6. Η πρώτη καλή ιδέα δεν αρκεί. Χρειάζεται επίμονη προσπάθεια να βρεθεί μία καλύτερη. Ύστερα, συνεχίζει κανείς έως ότου βρει μία ακόμη πιο καλή. Το 1862, ο Phillip Reis παρουσίασε την εφεύρεσή του η οποία μπορούσε να διαβιβάσει μουσική δια μέσου σύρματος. Και ήθελε λίγες μέρες μόνο για να τη βελτιώσει σε τηλέφωνο, που θα μπορούσε να διαβιβάσει ομιλία. Στη Γερμανία, οι ειδικοί στην επικοινωνία προσπάθησαν να τον αποτρέψουν να κάνει τις απαραίτητες βελτιώσεις, ισχυριζόμενοι ότι ο τηλέγραφος ήταν ήδη πολύ καλός (και επομένως δεν χρειαζόντουσαν τηλέφωνα) και πως κανένας δεν θα αγόραζε ούτε θα χρησιμοποιούσε ποτέ τηλέφωνο. Δέκα χρόνια μετά, ο Alexander Graham Bell κατοχύρωσε την ευρεσιτεχνία του τηλεφώνου. Ο Spenser Silver τελειοποίησε μια νέα κόλλα για την εταιρία 3Μ, η οποία κολλά χαρτιά που όμως μπορούν εύκολα να αποκολληθούν. Αρχικά πωλήθηκε σαν κόλλα χαρτιού αλλά δεν είχε εμπορική επιτυχία. Ο Silver όμως δεν πτοήθηκε. Κάποια μέρα ο Arthur Fry, επίσης υπάλληλος της 3M, έψελνε στην εκκλησιαστική χορωδία, όταν ο σελιδοδείκτης του έπεσε από το υμνολόγιο. Ο Fry επικάλυψε τον σελιδοδείκτη με την κόλλα του Silver και ανακάλυψε ότι ο σελιδοδείκτης παρέμενε στη θέση του αλλά και απομακρυνόταν εύκολα χωρίς να καταστρέφει τη σελίδα. Έτσι γεννήθηκαν τα αυτοκόλλητα χαρτάκια που γράφουμε τις σημειώσεις μας. Ο Thomas Edison πάλι, προσπαθούσε αδιάλειπτα να συνδυάσει μία ιδέα του με μία άλλη. Έτσι γεφύρωσε τη μεταφορά του ήχου με την καταγραφή του ήχου. Γεφύρωσε δηλαδή το τηλέφωνο με τον φωνογράφο και τις κινούμενες εικόνες, επινοώντας τον κινηματογράφο.

7. Να το περιμένεις ότι οι ειδικοί θα είναι αρνητικοί. Όσο πιο ειδικός γίνεται κάποιος, τόσο περισσότερο ο νους του στενεύει. Και τόσο περισσότερο παγιώνεται η πεποίθησή του ότι είναι ο απόλυτος γνώστης του θέματος. Συμπίπτει κάτι με ό,τι οι σπεσιαλίστες θεωρούν σωστό; Εάν δεν συμπίπτει, θα ξοδέψουν πολύ χρόνο για να αποδείξουν και να εξηγήσουν ότι αυτό δεν μπορεί να γίνει αλλά κι αν γίνει, ότι δε θα λειτουργήσει. Το πιο πιθανό είναι πως δεν θα ψάξουν για τρόπους που θα το κάνουν να δουλέψει, διότι αν τελικά δουλέψει θα αποκαλύψει πως αυτό που οι ίδιοι θεωρούσαν ως απόλυτο, τελικά δεν είναι. Για τον ίδιο λόγο όταν ο Fred Smith δημιούργησε το 1971 την ταχυμεταφορική εταιρία Federal Express, κάδε ειδήμων της εποχής στις κατ΄ οίκον παραδώσεις προφήτεψε ότι η επιχείρησή του ήταν εκ των προτέρων καταδικασμένη. Η εταιρία του βέβαια, το 2013 έκανε τζίρο 45 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

8. Εμπιστέψου το ένστικτό σου. Μην αφήσεις τον εαυτό σου να χάσει ποτέ το κουράγιο του. Ο Albert Einstein είχε αποβληθεί από το σχολείο του διότι η συμπεριφορά του επιδρούσε αρνητικά στους συμμαθητές του. Αργότερα, απέτυχε στις εισαγωγικές εξετάσεις για το πανεπιστήμιο και έπρεπε για έναν ολόκληρο χρόνο, να παρακολουθήσει φροντιστήριο ώστε να γίνει τελικά δεκτός. Και ήταν ο μόνος στην τάξη του που δεν ανέλαβε θέση βοηθού καθηγητή, διότι κανένας καθηγητής δεν τον ήθελε για βοηθό του. Ένας καθηγητής του μάλιστα, είπε ότι ο Einstein ήταν το «πιο τεμπέλικο σκυλί» που είχε ποτέ το πανεπιστήμιο. Οι γονείς του Beethoven είχαν πει ότι ήταν υπερβολικά χαζός για να γίνει συνθέτης μουσικής. Οι συνάδελφοι του Charles Darwin, του πασίγνωστου Δαρβίνου, τον αποκαλούσαν τρελό. Όταν τελειοποιούσε τη θεωρία της Εξέλιξης των Ειδών, έλεγαν ότι αυτά που κάνει δεν είναι παρά πειράματα ενός παλαβού. Ο Walt Disney απολύθηκε από την πρώτη του δουλειά, σε μια εφημερίδα, με την αιτιολογία ότι «στερείται φαντασίας». Ο Thomas Edison, που έλαβε μόνο δύο έτη τυπικής εκπαίδευσης, ήταν τελείως κωφός από το ένα του αυτί και βαρήκοος από το άλλο. Από την πρώτη του δουλειά ως παιδί που μοιράζει εφημερίδες, απολύθηκε. Αργότερα απολύθηκε και από τη δουλειά του ως τηλεγραφητής. Παρ’ όλα αυτά, έγινε ο μεγαλύτερος εφευρέτης στην ιστορία της Αμερικής.

9. Δεν υπάρχει τίποτα πιο ωφέλιμο από την αποτυχία. Όποτε προσπαθείς να κάνεις κάτι και δεν πετυχαίνει… δεν αποτυγχάνεις! Διότι έτσι εντοπίζεις τι είναι αυτό που δεν δουλεύει. Να διερωτάσαι πάντα: «τι έχω διδαχτεί από αυτό που δεν λειτουργεί;». «Μπορεί αυτό να εξηγήσει κάτι που ακόμα δεν άρχισα να εξηγώ;» «Τι ανακάλυψα πριν ακόμα αρχίσω να ανακαλύπτω;» Κάθε φορά που κάποιος σου λέει ότι «δεν έκανε ποτέ λάθος» να ξέρεις ότι μιλάς με κάποιον που δεν προσπάθησε ποτέ για τίποτα καινούριο.

10. Δεν βλέπεις τα πράγματα όπως είναι, τα βλέπεις όπως εσύ είσαι. Όλες ανεξαιρέτως οι καταστάσεις και οι εμπειρίες είναι ουδέτερες, δεν έχουν νόημα. Εσύ τους δίνεις νόημα, ανάλογα με τον τρόπο που τις ερμηνεύεις. Αν είσαι παπάς, βλέπεις μάλλον τη μαρτυρία του Θεού παντού. Αν είσαι άθεος βλέπεις παντού την απουσία του Θεού. Η ΙΒΜ κάποτε δήλωσε ότι κανείς στον κόσμο δεν επρόκειτο να έχει προσωπικό υπολογιστή και ότι δεν θα υπήρχε αγοραστικό ενδιαφέρον. Οι Bill Gates και Steve Jobs όμως, που και οι δύο εγκατέλειψαν τις σπουδές τους, είδαν την απουσία των ηλεκτρονικών υπολογιστών σαν μία τεράστια ευκαιρία. Κάποτε, ένας βοηθός του Thomas Edison τον προσέγγισε τη στιγμή που ήταν απασχολημένος με το νήμα ενός λαμπτήρα. Ο βοηθός τον ρώτησε γιατί δεν τα παρατά, αφού στο κάτω-κάτω, όπως του είπε, είχε ήδη αποτύχει 5,000 φορές. Ο Edison τον κοίταξε στα μάτια και του απάντησε πως δεν καταλάβαινε τι εννοούσε με τη λέξη αποτυχία, μιας και είχε ήδη επινοήσει 5,000 πράγματα που δεν λειτουργούσαν. Με δυο λόγια, δομούμε την πραγματικότητά μας βάσει του πώς επιλέγουμε να ερμηνεύσουμε τις εμπειρίες μας.

11. Να προσεγγίζεις το πρόβλημα με τους δικούς του όρους. Μην εμπιστεύεσαι την πρώτη σου προσέγγιση σε ένα πρόβλημα, αν είναι διαποτισμένη με τον συνήθη τρόπο που σκέπτεσαι. Πάντα να βλέπεις το πρόβλημα με πολλαπλές οπτικές. Να θυμάσαι πάντοτε ότι το ζητούμενο είναι η εύρεση μιας οπτικής που δεν βρήκε άλλος ως τώρα. Ψάξε για εναλλακτικές λύσεις. Γράψε την ουσία του προβλήματος με διάφορους τρόπους και με διαφορετικές λέξεις. Παίξε έναν άλλο ρόλο, για παράδειγμα, πως θα το έβλεπε κάποιος άλλος, πως θα το έβλεπε ο Jay Leno, ο Pablo Picasso ή ο George Patton. Ζωγράφισε μια εικόνα του προβλήματος, κάνε ένα μοντέλο, ένα καλούπι. Κάνε έναν περίπατο και ψάξε για πράγματα που μεταφορικά θα μπορούσαν να υποδυθούν τον ρόλο του προβλήματος και ρίξε γέφυρες ανάμεσα στα πράγματα αυτά και το πρόβλημα. Ζήτησε από φίλους και ξένους να σου πουν πώς αυτοί βλέπουν το πρόβλημα. Ρώτησε ένα παιδί. Πως θα μπορούσε ένα δεκάχρονο να το λύσει; Ρώτησε έναν γέροντα. Φαντάσου ότι εσύ  είσαι το πρόβλημα. Όταν αλλάξεις τον τρόπο που βλέπεις τα πράγματα, τα πράγματα που βλέπεις αλλάζουν.

12. Σκέψου αντισυμβατικά. Οι δημιουργικές ιδιοφυίες δεν σκέφτονται αναλυτικά και λογικά. Οι συμβατικοί, λογικοί, αναλυτικοί σκεπτικιστές αποκλείουν όλες τις πληροφορίες που δεν έχουν σχέση με το πρόβλημα. Επιδιώκουν μεθόδους που περιορίζουν τις δυνατότητες. Οι δημιουργικές ιδιοφυίες όμως, είναι σκεπτικιστές χωρίς περιορισμούς. Πράγμα που σημαίνει ότι ψάχνουν για μεθόδους που περιλαμβάνουν τα πάντα, ακόμη και πράγματα που μοιάζουν αντικρουόμενα και τελείως άσχετα. Η δημιουργία σχέσεων και δεσμών μεταξύ άσχετων και ανόμοιων θεμάτων είναι μια απόδειξη του πως τα μυαλά μπορούν και γεννούν ποικίλα πρότυπα σκέψης. Στη συνέχεια, τα νέα πρότυπα οδηγούν σε νέους δεσμούς, ικανούς να εστιάζουν στην πληροφορία με διαφορετικό τρόπο και σε διαφορετικές δυνατότητες διάκρισης των επιμέρους χαρακτηριστικών αυτού στο οποίο εστίασαν. Να πως δημιουργούνται πρωτότυπες και αληθινά μυθιστορηματικές ιδέες. Ο Albert Einstein κάποτε έκανε την περίφημη παρατήρηση: Η φαντασία είναι πιο σπουδαία από τη γνώση. Και ενώ η γνώση περιορίζεται σε όσα γνωρίζουμε και κατανοούμε, η φαντασία αγκαλιάζει ολόκληρο τον κόσμο και μαζί, όλα αυτά που κάποτε θα γνωρίσουμε και θα κατανοήσουμε.